Ontvangerantennes

[Corrien]

Welk soort draad gebruik ik als ontvangerantenne en wat moet de lengte zijn?

Deze faq geldt niet voor 2,4 GHz ontvangers

Soort draad

In principe is elk soort draad geschikt, dat meerdere adertjes bevat en voldoende soepel is. Bij voorkeur gebruikt men het originele antennedraad, dat in de modelbouwwinkel te koop is; dit bevat erg veel adertjes en is daardoor erg soepel en dus trilling-bestendig. Ook het montagedraad, dat in de elektronicawinkel te koop is, voldoet zeer goed; dit is draad met een oppervlakte van 0,14 of 0,15mm2.

De lengte

De lengte van een ontvangerantenne is niet superkritisch. Een centimeter meer of minder is niet merkbaar in het bereik. Er mogen echter geen grote verschillen ontstaan t.o.v. de originele lengte. Een standaard-lengte is niet op te geven omdat niet elk merk/type ontvanger de zelfde antennelengte heeft. Hieronder de lengtes van de standaard-ontvangers van enkele merken:
Futaba, Graupner, Hitec, Simprop: 100cm.
Multiplex: 90cm.
Voor auto's en indoor-vliegen worden ook kortere lengtes gebruikt:
Futaba: 50cm
Graupner, Multiplex: 60cm.

De kleur
De kleur van de antennedraad is natuurlijk niet belangrijk voor de ontvangst. Bij enkele merken kun je aan de kleur van de antenne echter wel zien op welke frequentie de ontvanger werkt:
Futaba: 27MHz = zwart; 30MHz = geel; 35MHz = oranje; 40MHz = grijs.
Multiplex: 27MHz = bruin; 35MHz = oranje; 40MHz = groen.

Plaatsing van de ontvanger en de antenne in het model
Ontvangers reageren al op signalen van 10 microVolt of minder, dit is dus 0,000010 Volt!!! Dit betekent, dat elektromotoren, regelaars en de bedrading hiervan al snel tot storingen kunnen leiden. Ook servo's en servobedrading worden niet gewaardeerd. Plaats dus de ontvanger en met name de antenne zo ver mogelijk uit de buurt van alles, waar stroom door loopt.
Enkele vuistregels:
-houd de bedrading tussen accu, regelaar en motor zo kort mogelijk.
-plaats de ontvanger zo ver mogelijk uit de buurt van motor en regelaar. De accu (mits goed gesoldeerd of gepuntlast) geeft geen problemen en kan zelfs als afscherming dienen.
-houd de servobedrading gescheiden van motor- en regelaar-bedrading.
-houd de antenne zo ver mogelijk uit de buurt van alle bedrading. Bij automodellen dus de antenne niet samen met servosnoeren naar buiten voeren, maar via een aparte opening in de radiodoos.
-laat de antenne zo min mogelijk parallel lopen met bedrading of metalen stuurstangen.
-als de antenne langs servo's moet lopen, doe dit dan nooit onder de servo door. Hier bevindt zich de collector van het motortje en is de kans op storing dus het grootst.
-een overtollig deel van de antenne mag best vrij naar buiten bungelen. Bij automodellen wel oppassen dat dit niet in de buurt van de motor kan komen.

Tips
- zorg er voor, dat er geen adertjes van de antenne bloot liggen! Bij veel ontvangertypen kan er schade ontstaan als de antenne per ongeluk spanningvoerende delen raakt.
- wikkel de antenne nooit op een klosje als deze niet geheel in het model past. Dit is vooral bij auto- en scheepsmodellen nog wel eens het geval. Het is in dit geval beter het overtollige deel van de antenne af te knippen. Dit kost in principe reikwijdte, maar uitsluitend het strekkende deel van de antenne doet mee aan de ontvangst van het zendersignaal. Het opgewikkelde deel doet dus niet mee en vormt alleen maar een extra, ongewenste spoel. In plaats van knippen kan men ook bifilair wikkelen. Dit heeft het zelfde resultaat als knippen. Het opgewikkelde stuk doet niet mee aan de ontvangst.

- als er bij scheeps- of automodellen gebruik wordt gemaakt van een antennespriet er altijd voor zorgen, dat deze geïsoleerd wordt opgesteld.
- bij automodellen, waar de antenne door een 'rietje' omhoog wordt gehouden oppassen, dat de antenne niet onderin het voetje beschadigd raakt en kontakt gaat maken met het voetje.

Wijzigingen faq
Deze faq is enkele keren aangepast en herschreven, mede dankzij opmerkingen/aanvullingen van mede-forumers. Bijdragen werden geleverd door:
Satoer en Blade_3.

[Corrien]

In een draadje vond ik deze zeer duidelijke uitleg over het wijzigen van antenne-lengtes:

Oorspronkelijk geplaatst door fbk

"Verkorte" antennes werken altijd slechter dan antennes die "precies" op maat zijn.
Wat is dan een antenne die precies op maat is?
Zo'n antenne geeft zoveel mogelijk energie af aan de ontvanger, dat is normaal gesproken een "halvegolf" antenne, wat betekent dat de lengte van de complete antenne de helft is van de golflengte. De golflengte van 35MHz is 300/35=8.57meter, een halvegolf is dus 4.28meter.
Dat kunnen we dus wel vergeten bij modelvliegen, dus nu op zoek naar een redelijk alternatief. Als je een goede massa oftewel tegencapaciteit beschikbaar hebt, op de grond dus meestal een goede aardleiding, dan heb je als antenne nog slechts een "kwartgolf" nodig, de andere helft wordt verzorgd door de goede aarde. In ons geval hoeft de antenne dus nog "maar" 2.14meter lang te zijn.
Ik laat even buiten beschouwing dat de aanpassing van een kwartgolf en halvegolf antenne verschillend is, de ontvanger moet hiervoor aangepast worden...........
Onze RC ontvangers werken met het kwartgolf principe, dus de "massa" van accu en draden naar de servo's vormen de tegencapaciteit. Omdat we 2.14meter antennedraad nog steeds veel te lang vinden, wordt die ingekort, je zou dit met een verlengspoeltje kunnen kompenseren maar dat wordt meestal niet gedaan. De iets mindere ernergie is meestal geen probleem omdat de gevoeligheid van de ontvanger voldoende is voor onze toepassing.
Wel is het zo dat het antennesysteem van een RC ontvanger wordt afgeregeld op resonantie=maximum ontvangst. Ga je nu zomaar de standaard antenne vervangen door een nog korter draadje, dan heb je 2 problemen, nl. de antenne is nog korter=slechter en ook is het antennesysteem niet meer in resonantie=nog slechter.
Dit is te verbeteren door te zorgen dat de erg korte antenne toch in resonantie blijft, dat doen die fabrikanten door een verlengspoeltje in het begin van de zeer korte antennedraad op te nemen, dat is in ieder geval beter dan alleen de antenne zomaar korter te maken.
Maar "elk voordeel heb z'n nadeel", een kortere antenne is altijd slechter wat reikwijdte betreft.
Voor modellen die altijd op korte afstand van de zender blijven kan het bruikbaar zijn..........................

[Corrien]

Wel Engelstalig, maar zeer interessante experimenten met het wijzigen van antennelengtes:

RC-CAM Projects: R/C Antenna Experiments