FAQ Stickers en Decals.
Deze mini-FAQ is geschreven omdat ik regelmatig dezelfde vragen krijg omtrent de mogelijkheden en kosten van diversen stickers en decals. Mocht iemand nog wat meer willen weten over dit onderwerp, of is er iets niet duidelijk, laat het me even weten. Ik zal de FAQ dan proberen aan te passen zodat deze zo volledig mogelijk wordt. Uiteraard blijft mijn PB open voor alle vragen.
Soorten Stickers.
Er zijn diversen mogelijkheden om stickers te maken. Dit kan door middel van een plakfolie waar de vorm van de sticker wordt uitgesneden, maar ook door op speciaal sticker papier te printen. De beide soorten stickers worden hieronder uitvoeriger besproken.
Eigen ontwerpen Print Stickers
Het print materiaal is voor een beetje gangbare inkt jet printer wel te bestellen bij de betere computer zaken. Dit maakt het mogelijk om zelf een sticker te ontwerpen, en deze full-color uit te printen op dit papier. Enige beperking in dit verband is de papiergrootte die door de printer wordt ondersteund. Ook zal de kwaliteit van de gebruikte inkt een rol spelen met de levensduur
Ook bij de meeste reclame en beletterings bureaus kunnen ze printen. Voordeel hiervan is de grotere kwaliteit van de gebruikte inkt, het gebruikte sticker papier, en voornamelijk de grote van het ontwerp.
Bijkomend voordeel is dat het met printen mogelijk is om met veel kleuren te gaan werken. Sommige designs zullen slechts door printen te maken zijn. Dit omdat snij-stickers per kleur over elkaar heen geplakt worden. Dit limiteert de mogelijkheden. Meer hierover in onderstaand verhaaltje.
Snij Stickers
Bij snij stickers word per kleur de sticker uitgesneden uit een vel. Dit vel bestaat uit een onderzijde, gewoon papier, en een bovenzijde welke de kleur heeft, en aan de onderzijde plakt. Om deze stickers te maken is een “printer” nodig waarbij de printkop bestaat uit een zeer scherp mesje. Dit mesje snijdt door het bovenste, gekleurde en plakkende, vel heen. Hierdoor kan het overbodige sticker materiaal worden losgehaald, en blijft het daadwerkelijke figuur achter op het ondervel.
Om bij dit soort stickers meerdere kleuren te gebruiken zijn er twee mogelijkheden.
Als eerste de ondergrond waarop geplakt wordt een kleur uit het eindresultaat geven. Daar over heen plak je dan de tweede en eventuele overige kleuren. Zodoende krijg je meerdere kleuren.
De tweede optie is elke kleur afzonderlijk uit de rollen snijden, en deze vervolgens op elkaar plakken. Dit vereist een grote maat van precisie en is eigenlijk alleen aan te raden voor mensen met enige ervaring in het plakken van stickers. Zeker als het figuur wat dunne randjes heeft. Deze zullen in een keer goed moeten zitten, want loshalen en overnieuw opplakken is niet bevorderlijk voor het eindresultaat.
Complete decals bestellen
Op het internet zijn diversen shops welke voorgeprinte decal sheets aanbieden. Dit zijn reeds gemaakte stickersets welke in vaste maten te koop zijn. Mocht deze maat nou precies uitkomen, en je vind er een mooie set, zal dit waarschijnlijk goedkoper zijn als zelf een sticker ontwerpen. Dit omdat de massa productie goedkoper is dat een enkel uniek exemplaar. Hieronder staan voor nu een vijftal sites waar voorbedrukte decal sets te verkrijgen zijn.
123-Sticker
Cijfers en letters
Aero 3 Gfx (Amerikaanse site)
Futaba stickers, links onderaan de pagina.
RC Exotic.com
Decal Drive Way.com
Zelf ontwerpen, waarop letten?.
Belangrijk zaken bij het zelf ontwerpen van een sticker zijn o.a. de printdichtheid (
Dots
Per
Inch's) van het eindresultaat, de groote ten opzichte van het model, vormen en stijlen. Ook is het formaat waarin de te maken sticker wordt aangeboden van invloed op de kwaliteit van het eindresultaat.
De eerste stap bijhet zelf ontwerpen van een versiering is het kiezen van een stijl. Wil je klassieke kleuren en vormen, of juist strakke moderne vormen. Wil je veel tekst, geen tekst of misschien alleen een merknaampje? Het makkelijkste is dan ook om het te bestickeren object eerst in ruwe vormen te schetsen, en daar je idee op te tekenen. Dan kan je in ieder geval alvast een beeld krijgen van het eindresultaat.
De tweede stap is het verzamelen van eventuele benodigdheden als logo's en lettertype's. Mocht je kiezen voor reeds voorbedrukte stickervellen, hou dan de verhoudingen goed in de gaten. Correcte verhoudingen zorgen voor een evenwichtige bestickering van het model.
De derde stap is het kiezen van de kleuren van je zelf ontworpen vormen. Probeer ook hierbij rekening te houden met de kleur van je ondergrond, maar ook met de eerder genoemde stickervellen. Het staat zo lullig als je uiteindelijke object vloekt als de ziekte
De vierde stap is de functionaliteits / zichtbaarheids test. Hiervoor is het de bedoeling dat je een redelijk beeld gaat krijgen van het eindresultaat. Hiervoor kan je het beste de tekening uit stap 1 gebruiken. Mocht je nou twijfelen aan het resultaat, helaas, maar begin dan maar gewoon overnieuw. Beter lang ontwerpen, en een mooi eindresultaat als snel ontwerpen en tijden lang naar een model kijken wat je eigenlijk helemaal niet zo mooi vind.
Als laatste komt de controle stap. Het is aan te raden bij een eigen ontwerp om dat eerst te printen op gewoon papier. Dit geeft je een mogelijkheid om te kijken of je DPI's allemaal hoog genoeg zijn. Zoniet krijg je lelijke randjes, en geblokte lijntjes.
Ook kan je kijken of je gemaakte ontwerp uitgeprint het effect geeft wat je voor ogen had.
Vuistregels hierin zijn:
A: Het eindresultaat hoeft nooit meer dan 300 DPI te zijn. Dit omdat het menselijk oog maximaal maar ongeveer 210 DPI's kan zien. De ruimte tussen de 210 van het oog, en de 300 van aanlevering is voor de grafisch vormgever om mee te spelen. Daarmee kan deze persoon altijd nog wat aanpassingen maken die nodig zijn voor het correct en netjes printen van het geheel.
B: Bij vergrotingen van plaatjes HALVEERD het aantal DPI's, als het plaatje TWEE keer zo groot wordt.
Voorbeeld:
Een plaatje van 5 x 5 cm, met 600 DPI, zal op een maat van 10 x 10 cm nog maar 300 DPI zijn.
Houd hiermee dus goed rekening als je een plaatje in gaat scannen. Als je nog wilt vergroten, DUBBEL zo hoog inscannen.
Als je het ontwerp laat afdrukken bij een bureau, ligt de voorkeur op de aanlevering in het formaat : .EPS Dit is de extensie die door de meest Adobe programma's gebruikt wordt.
Mocht je niet in het bezit zijn van een van de Adobe applicatie's (Photoshop, Illustrator), is het ook mogelijk om aan te leveren in bijvoorbeeld JPeg. Het is slim om even van te voren te vragen aan het door jou gekozen bureau welk formaat ze het liefste willen hebben.
Het plakken van de stickers
Voor het plakken van de stickers is het extreem belangrijk dat de ondergrond VLAK, SCHOON en VETVRIJ is. Om enige bewegingsruimte te creeeren moet men de ondergrond lichtelijk bevochtigen met een mengsel van water met sop. Dit moet geen schuimend mengsel zijn, en de ondergrond moet ook niet zeiknat worden. Dit geeft de mogelijkheid om de sticker te bewegen op de ondergrond, en zo precies uit te lijnen. Ook vergemakkelijkt dit het wegstrijken van de overtollige lucht onder de sticker.
Het daadwerkelijke plakken kan op twee manieren. In het geval van een sticker zonder scherpe randjes (Denk hierbij aan bijvoorbeeld een geprint ovaal met een bedrijfslogo) kan de sticker los getrokken worden van de beschermingslaag, en vervolgens voorzichtig op het te beplakken object worden aangebracht. Plaats de sticker altijd met het midden van de sticker eerst, en wrijf vervolgens met een zacht maar stevig en krasvrij plaatje vanaf het midden naar buiten toe de sticker op zijn plaats. De luchtbelletjes die zich onder de sticker vormen kan je met geduld en beleid langzaam naar de buitenrand van de sticker wrijven, totdat deze kunnen ontsnappen en de sticker strak en glad op de ondergrond zit. Mocht het zo zijn dat je de ondergrond niet geheel strak hebt gemaakt voordat je de sticker ging plakken kan het zijn dat een stofje wat onder de sticker lag een bultje in de sticker geeft. Dit lijkt er veel op een kleine luchtbel, maar als je lang wrijft om het plekje naar de buitenrand te verplaatsen zal uiteindelijk de sticker scheuren. Dit omdat het stofdeeltje vast zit. Let dus goed op dat de ondergrond ECHT vlak is.
De tweede manier wordt over het algemeen gebruikt als er meerdere stickervellen over elkaar heen geplakt moeten worden, of de sticker niet uitzichzelf in de vorm blijft. Voordat de sticker van de ondergrond wordt afgehaald, wordt er eerst een breed stuk schilderstape over de sticker geplakt. Dit wordt met de plakkende kant bevestigd op de niet plakkende kant van de daadwerkelijke sticker. Vervolgens kan de ondergrond voorzichtig worden losgehaald van de sticker. De sticker zelf zal in vorm aan het schilderstape blijven plakken. Vervolgens wordt de sticker op dezelfde manier bevestigd als hierboven beschreven, en aangewreven met het schilderstape NOG BEVESTIGD! Pas op het moment dat de sticker volledig geplakt is, wordt het schilderstape verwijderd, en kunnen de laatste luchtbelletjes worden weggestreken. Nogmaals opletten dat er altijd VANUIT het midden NAAR de rand wordt gestreken. Hierdoor voorkom je vouwen in je geplakte sticker.
Bescherming van geplakte stickers.
Om de geplakte stickers te beschermen is het aan te raden om het bestikkerde object in te spuiten met blanke lak. Dit zal de inkt beschermen in geval van een geprinte sticker, en zal de randjes van wat scherpe puntjes aan de stickers beschermen en vasthouden. Hiermee voorkom je de oortjes die zich gaan vormen aan scherpe randjes.
Copyright en Auteursrechten.
Als eerste een kleine definitie.
Quote van de site
zo werkt het.nl "Het auteursrecht is het recht van de auteur (maker) van een werk om zelf te bepalen wat er met zijn of haar werk gebeurt. De auteur mag als enig het werk publiceren (openbaar maken) of kopiëren (verveelvoudigen). De auteur mag deze rechten ook als geheel of in gedeelten aan anderen overdragen, al dan niet tegen een financiële vergoeding. Het auteursrecht blijft gelden tot 70 jaar na het overlijden van de maker."
Heel zwart/wit gezien is het dus niet toegestaan om bestaande logo's of bedrijfsnamen te "verveelvoudigden" ofwel af te drukken. Nou is het echt niet zo dat er een "copyright politie" rond loopt, en alle bootjes in de singel hierop kontroleerd. Voor de gemiddelde RC-er is er dus niet veel aan de hand.
Echter zodra logo's e.d. voor COMMERCIELE doeleinden worden gebruikt, is de kans op problemen een stuk groter.
Beter is het dus om ofwel zelf een ontwerp te maken, en eventuele bestaande stickersets aan te schaffen voor de bedrijfslogo's. Voor deze bestaande stickersets heeft de auteursrecht houder namelijk een toestemming verleent aan de producent van de stickers. Op dat moment is er geen sprake meer van een verbod op het gebruiken hiervan.
Mocht het nou echt zo zijn dat je persee een bestaand ontwerp wilt namaken, bestaat er natuurlijk altijd nog de mogelijkheid om even toestemming te vragen aan het desbetreffende bedrijf. Dit kan per email, maar ook gewoon per post. Let wel op dat je het schriftelijk doet, want anders wordt het lastig om hard te maken dat je inderdaad toestemming hebt gevraagd. Probeer in dat schrijven in ieder geval duidelijk en vriendelijk te zijn. Daar zal je meer resultaat mee boeken als met een snauw brief. Vertel ook WAT je precies wilt gaan doen. Indien iets onduidelijk is voor een firma, zal die je echt niet gaan vragen hoe of wat precies, maar zegt dan gewoon nee. Dat is makkelijker en goedkoper
Ik zal onder mijn naam de toevoegingen bijhouden per datum. Ook zal ik de topic titel veranderen als er iets geupdate is. Gezien de groote lap tekst die het inmiddels geworden is, heb ik ook het woordje Mini maar uit de topic titel verwijderd
Groeten,
Marco.
Updates :
02-06-2005
- Copyright en Auteursrecht toegevoegd.
- Print stickers uitgebreidt.
- Lay-out wat aangepast.
- Zelf ontwerpen, waarop letten? toegevoegd.
