Bouwverslag ss "Rotterdam" (V) schaal 1:200

Weliswaar met de nodige hindernissen heb ik nu toch weer een volgende mijlpaal gepasseerd. De vorige keer heb ik al laten weten dat ik dacht dicht bij het moment van het definitief plaatsen van het promenadedek was toen ik erachter kwam dat er ook nog wat lantaarnpalen geplaatst moesten worden. Die zijn inmiddels gereed, met de nodige aanpassingen. Dan zie je het voordeel van het maken van een prototype, want in de definitieve versie heb ik wat aanpassingen toegepast. Ik vond de "lampenkappen" te groot, dus daar heb ik uiteindelijk een kleinere maat zwarte krimpkous voor gebruikt. Verder vond in verhouding tot de paaldiameter de kromming te krap, dus die heb ik wat verruimd. Toen kwam ik er achter dat het achteraf "bedraden" dan een stuk makkelijker ging, dus dat heb ik dan ook toegepast.
Toen was het een kwestie van alle ruimten die met de plaatsing van het bovenpromenadedek definitief afgesloten worden nog eens goed na te lopen op degelijkheid van isolatie en dergelijke. Verder bleken er vooral bij kruisingen van de (geëtste) wanden en bij deuren er nogal wat "lichtlekken" te zijn. Dat ziet er slordig uit, dus die moest ik ook nog "dichten", voornamelijk met zwart isolatietape.
Toen kwam ik op het punt van het monteren van de lantaarnpalen op hett dek en de laatste checks van de verlichting. Dat werd een regelrecht drama. In de eerste plaats door slordigheden, want tot twee keer toe maakte ik een fout bij het provisorisch aansluiten. Één keer vergat ik simpel om de juiste weerstand erbij aan te sluiten, met als resultaat een aantal kleine rookwolkjes van "gebakken" ledjes. Een tweede keer vergat ik mijn trafo op de juiste spanning te zetten. De normale werkspanning is 24 V, maar voor testen moet ik dat wel eens terugzetten naar een lagere waarde. Resultaat pfft…., en weer een portie gebakken ledjes. Dat alles heeft wel de nodige extra tijd (ik schat 2 tot 3 dagen) gekost, en in totaal zo'n 20 ledjes.
Toen dat allemaal opgelost was kwam er nog een tegenslag. Je hebt allemaal wel eens zo'n bui waarin je alles perfect wilt maken. Daarbij zette ik de lantaarnpalen nog eens keurig op een rij, zodat ze allemaal in de zelfde stand stonden. Maar toen ze zo stonden deden ze niet meer waar ze voor bedoeld zijn: branden. Achteraf is me gebleken dat het verdraaien van de palen dodelijk is voor de bedrading op het punt waar deze de paal uitkomt en via het "plafond" eronder naar het binnenschip geleid worden. Het betekende uiteindelijk dat er weer vier plafonds gesloopt moesten worden, met alle mogelijke ellende voor de daarin opgenomen plafondlampjes.
Maar uiteindelijk was het toch vanmorgen zover: het dek is geplaatst en gedroogd. Toch nog feest op deze Koninginnedag. Ik heb daar niet zoveel (meer) mee, de tijd dat we het dorp 's nachts onveilig maakten met fietsen met piepbussen, en later met brommers zonder uitlaat heb ik lang achter me gelaten.
Maar nu toch feest dus, hieronder het resultaat.



De plaatsing was op zich best wel spannend. In de eerste plaats is de nauwkeurigheid van belang voor de verdere bouw, met name de later te plaatsen buitenwanden. Het startpunt lag vast door de twee laadpalen aan de achterkant (twee vertikale pijpen, nog niet op lengte, te zien links op de foto). De gaten hiervoor zitten zowel in dit dek als in het dek daaronder, dus die positie lag vast. Maar als je dan met totaal 5 dekdelen naar voor gaat werken is het natuurlijk van belang dat ze goed in lijn komen, en ook dat je voorin goed uitkomt. Dat laatste komt erg nauw want daar komt een frontwand die een hoek van 4 graden (helling 7%) met de vertikaal maakt. Dat betekent bij een dekhoogte van 16 mm dat de voorkant van het bovenste dek 1,12 mm naar achter verschoven moet zijn ten opzichte van het onderste dek. Die honderdsten vergeten we maar even, maar de tienden probeer ik dan toch wel te realiseren, en dat lijkt aardig gelukt (het meten is in zo'n geval bijna moeilijker dan het maken…..).
Het tweede spannende punt was de hechting tussen de dekdelen en de dekwanden eronder. De messing dekwanden had ik op het onderliggende messing dek met 2 componenten lijm bevestigd. Ik zag dat geklieder echter niet zitten voor de vebinding tussen de dekwanden en het erbovenliggende triplex dek, zeker niet met de beperkte tijd die ja dan maar hebt. Dus nu had ik eerst houten latjes van 1,5 x 1,5 mm aan de bovenkant van de dekwanden gelijmd (met 2 componenten lijm), om zodoende een hout - hout verbinding met het bovenliggende dek te creëren die ik gewoon met witte houtlijm kon lijmen. Na droging bleek gelukkig dat deze verbindingen goed stevig zijn geworden, dus deze methode blijf ik met een gerust hart toepassen.
Dan kwam de uiteindelijke test of de verlichting het gehouden had. Op de foto hierboven is al te zien dat dat het geval is. Hieronder nog twee foto's van het achterste gedeelte met de lantaarnpalen. Enkele palen lijken iets scheef te staan. Gedeeltelijk is dit wel optisch, maar wat echt nog scheefstaat is nog wel te corrigeren, zolang je ze maar niet verdraait. Ik wacht daar echter zolang mogelijk mee, want het zal ongetwijfeld nog wel eens gebeuren dat ik er een aanstoot.





Nu staat de voeding op de volle 24 V. Ik heb al eens eerder gemeld dat dat wat gedimd kan worden door de spanning wat te verlagen. Ik richt de bedrading overigens zo in dat elk dek zijn eigen voedingsdraad heeft. Dan kan ik later altijd nog per dek besluiten of en in welke mate ik de verlichting dim.
De volgende stap wordt nu een herhaling van zetten: het plaatsen van de wanden voor dit dek. Die zijn allemaal al uitgeëtst en voor een groot gedeelte al voorzien van deuren, brandslangkastjes (rood) en beglazing. Hieronder een overzicht zoals het nu klaar ligt.



Links onder de eerste twee buitenwanden met daarin geïntegreerde reling. Het bruine vlak bovenaan is een plaat met allerlei maten en typen deuren.
Het afmonteren en plaatsen van deze wanden wordt nu dus de eerstvolgende aktiviteit, waaraan ik nu met iets meer vertrouwen kan beginnen.

De blunder van de week (of liever: blunders) zijn hiervoor al uitgebreid aan bod geweest. Ik heb wel nog even gezocht naar een toepasselijke foto van de week, maar ik ben er niet uitgekomen. De volgende keer hoop ik wat meer inspiratie daarvoor te hebben, tot dan dan maar.

Groet,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Even een korte bijdrage, ik heb een flink aantal uren vrij intensief zitten werken, en ik was even aan wat anders toe.
De wanden zijn voorzien van "steunbalken" die als hechting met het volgende (sloepen)dek moeten zorgen. Daarna alle deuren geplaatst en ramen beglaasd. De leds voor de binnenverlichting ingelijmd, dit zijn er minder dan voor het ondergelegen promenadedek, namelijk 24. Puur bij toeval weer een veelvoud van 6, dus 4 groepen van 6 in serie geplaatst met een weerstand van 300 Ohm op 24 V. De bedrading daarvan komt pas als de wanden definitief geplaatst zijn.
Daarna alle "vouwen" (hoeken) en rondingen in de wanden gebracht. De hoeken gaan heel eenvoudig omdat ik in de wand terplaatse een 0,2 mm brede gleuf éénzijdig heb ingeëtst aan de binnenzijde van de hoek. De meeste kan je dan gewoon los met de hand buigen. Om alles voor een laatste keer te controleren zijn de wanden hieronder op het dek geplaatst.



Door de manier van bouwen hoef je hiervoor niets meer uit te meten. De plaats van de wanden is half in het dekoppervlak ingeëtst, en alle kruisingen van wanden zijn voor de helft (in de hoogte) ingeëtste sleuven. Dus als de tekeningen goed zijn moet het passen, en gelukkig deed het dat.
Hieronder nog wat details:







Foto's kunnen soms dingen bloot leggen, die je zo op het eerste gezicht niet gezien hebt. Ik zie nu alwaar een paar dingen waar ik echt met m'n neus op ga zitten om te kijken of ik nog wat kan aanpassen. Maar over het geheel ben ik niet ontevreden. Ik wordt steeds blijer met m'n besluit om te gaan etsen (m'n bankrekening denkt daar wel eens anders over, maar daar ben ik gelukkig de baas over), de detaillering die hierdoor mogelijk is had ik met hout of kunsstof nooit kunnen bereiken. Begrijp me goed, ik zeg niet dat het niet kan, maar dat ik dat niet kan.
Ook qua nauwkeurigheid sta ik elke keer weer verbaasd. Ik teken alles met een nauwkeurigheid van 1/1000 mm, het etsen heeft een nauwkeurigheid van minder dan 1/10 mm, en de montage blijft daar niet ver bij achter. Het mag misschien overdreven lijken, maar ik heb altijd de filosofie gehad dat als iets nauwkeurig kan je het ook moet doen. De hele bouw bestaat uit een flink wat schakels, en daarbij is het belangrijk om afrondingen en/of onnauwkeurigheden zolang mogelijk uit te stellen, in dit geval dus tot de montage. Elke onnauwkeurigheid ergens vroeg in het hele keten wordt door volgende stappen steeds verder uitvergroot.
Ik heb me door dit korte (tussen)verslagje weer wat opgepept om weer verder te gaan. Ik hoop dat de volgende keer het volgende dek erop zit, maar daarvoor moet ook nogal wat tekenwerk gedaan worden. Alle wanden en dekken staan ondertussen wel op de computer, maar gaandeweg heb ik de methodiek wat veranderd en daar moeten de tekeningen nog op aangepast worden. En natuurlijk: een laatste controle!!!
Tot de volgende keer.

Groet,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Ik ben toch weer eerder terug dan gepland. Tijdens het tekenwerk voor het sloependek kwam ik erachter dat ik toch nu echt ook werk moet gaan maken van de trappen. In totaal zijn er zo'n 20 aluminium "zichtbare" trappen, allemaal met open treden. Bij sommige zijn de treden verankerd in de wand ernaast, waardoor ze als het ware "zweven". Dat is bij schaal 1:200 (voor mij) niet te doen, dus ik ben van plan ze allemaal globaal uit te voeren als rechts op de foto hieronder:



Bijna alle trappen zijn "paarsgewijs" aanwezig, stuurboord en bakboord. Maar de afmetingen van die paren zijn bijna allemaal verschillend, en daarnaast zijn er drie verschillende dekhoogten. Ik wil voordat ik al die trappen ga tekenen wel weten wat (ik) wel en niet kan. Dus daarom……………tijd voor een testje.

Als voorbeeld heb ik maar het onderste stel genomen, de enige zichtbare trappen tussen promenadedek en boven-promenadedek. Op het boven-promenadedek zit er dan ook nog een hekje om het trapgat.
Hieronder het ontwerp van de etssjabloon. Hierin zijn 4 trappen opgenomen, ik dacht: 1 om te verpesten, 1 om het wat beter te leren en 2 voor de oorspronkelijke produktie. Het loopt allemaal wat anders, maar daarover later meer.



Dit is in mijn methodiek de gekleurde "master" sjabloon. Deze is nog enkel uitgevoerd, met kleuren die aangeven wat de verschillen tussen voor en achterkant zijn. Groen komt alleen aan de voorkant, in dit geval zijn dat de inkepingen voor de treden en vouwlijnen. Rood komt alleen aan de achterkant, in dit geval zijn het de verbindingslipjes die ervoor moeten zorgen dat de onderdelen er niet uitvallen tijdens het etsen. Ook de traptreden worden geëtst, voor alle zekerheid maar dubbel opgenomen, want ik weet echt niet hoeveel van dit soort kleine onderdeeltjes (5,7 x 1,8 mm) er uiteindelijk in de stofzuigerzak terecht gaankomen (een niet onbekend fenomeen lees ik wel eens zo links en rechts). De bovenste rechthoek is bedoeld om het hekje uit te proberen. Op de hoekpunten heb ik cirkeltjes met een diameter van 0,5 mm opgenomen. Dat zijn dan een soort centerpunten voor gaatjes van 0,7 mm die ik met een handboortje boor voor de hoekpalen van het hekje, die ik wat langer gemaakt heb.
De uiteindelijke te printen sjabloon ziet er dan als volgt uit:



Het werkelijke formaat hiervan is A4. De rondjes zijn de uitlijnings markeringen voor als je voor- en achterkant op elkaar bevestigt (@Wim, dit type werkt perfect, ik hou ze alleen zwart-wit en voer ze dus niet in twee kleuren uit, want ik wil ook alleen zwart-wit printen).
Het uitgeëtste plaatje is hieronder te zien. Ik was wat laat met het nemen van deze foto, dus 1 trap met bijbehorende treden zijn hier al verwijderd.



De plaatdikte is als gewoonlijk 0,3 mm. De trapleuningen zijn 0,5 mm, de vertikale spijlen 0,3 mm breed. Van het hekwerk zijn de vertikale staanders en de bovenste liggers 0,5 mm, en de overige horizontale liggers 0,3 mm breed.

Toen kwam het echte friemelwerk. Eerst een latje gezaagd met een dikte van 5,5 mm, gelijk aan de breedte tussen de trapwangen. De trap daaromheen "gevouwen", daarbij natuurlijk geholpen door de ingeëtste vouwlijnen. Met dat latje ertussen geklemd de lipjes aan de onderkant aan elkaar gesoldeerd. Daardoor is over de hele trap lengte de afstand tussen de zijwangen gelijk aan 5,5 mm, zodanig dat de traptreden in de sleuven moeten passen (De treden hierbij 0,1 mm korter gehouden dan de "theoretische" lengte van 5,5 + 0,3 = 5,8 mm). Het inschuiven van de treden is een klusje waar je echt weer wat ervaring mee moet opdoen. Daarbij, als er één op z'n plaats zit, moet je hem vastzetten, want anders verschuif je hem weer of valt hij er uit bij het inbrengen van de volgende. Ik heb dat nu met een tipje dikke secondelijm gedaan, maar ik wil hier nog iets anders op verzinnen want volgens mij wordt dat niet mooi als ik straks met geverfde onderdelen ga werken (dit is tenslotte nog maar een testje). Na ongeveer een uur zaten alle treden op één na erin. Het resultaat:



Ziet er op zich (rekening houdend met de afmetingen, dekhoogte 16 mm) niet verkeerd uit. Alleen de bovenste tree kreeg ik er zelfs na een uur proberen niet in. Dat is ook een speciale, want die komt tegen het bovenste stootbord aan, en is ook wat smaller uitgevoerd. Alle andere treden kon ik van de achterkant, niet gehinderd door de leuningen erin schuiven, maar deze zou van de voorkant moeten. Maar omdat dat niet lukt zal ik het ontwerp toch moeten wijzigen. Ik denk dat ik in de definitieve versie dan de bovenste tree als een vouwlipje van het stootbord uitvoer.
Maar daarvoor wil ik het toch ook een keer geverfd uitvoeren. Een probleem daarbij is dat alle trappen wit zijn, maar de treden zwart. Dat betekent dat het niet lukt om ze achteraf te verven. Ik heb nu één trap wit geverfd, en de treden zwart. Dat ligt nu te drogen, vandaar dat ik tijd had voor dit verslag. Ik ben wel benieuwd of dit zonder al te veel beschadiging van het verfwerk gaat lukken.
Ook het hekje maar uitgeprobeerd. Dus gaatjes op de hoekpunten opgeboord, en het hekje paste er inderdaad perfect in.



Overigens excuses voor de wat mindere kwaliteit foto's. Het zoombereik van mijn cameraatje is maar 3x, en ik moet daarom later op de computer verder digitaal inzoomen. Dan nog de foto's terugbrengen (als dat nog nodig is) tot maximaal 800 pixels levert wel het nodige kwaliteitsverlies op. Ik ga van de week eens wat uitproberen met de camera van een vriend die een veel groter zoombereik heeft.

Het wordt hierna een tijdje stil op de werf. Vrijdag 2 weken op "zon"vakantie, en 2 weken daarna voor 3 weken naar Ouddorp (Goeree-Overflakkee). Dus even weinig aktiviteit.

Ik denk dus tot zo half juli, dan gaan ik er weer volop tegenaan. Voor nu begint mijn vrouw al aan te dringen dat al het was- en strijkwerk (wat in mijn huishoudelijke takenpakket zit) voor de vakantie moet gebeuren.

Groet,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Ik leer het nog eens: plannen. Ik had gezegd "ik denk dus zo tot half juli". Het is wel een weekje later, maar op zo'n 2,5 maanden is dat toch niet slecht voor iemand die plannen niet tot zijn basisvaardigheden vindt behoren.
Dat wil niet zeggen dat alles volgens planning is verlopen. Door een stom ongelukje mijn heup/rug verdraaid, waardoor de zonvakantie niet doorging. Ouddorp wel, en dat was ook door 3 weken mooi weer een succes. Wat weer wel volgens planning verliep was dat er van bouwen in die periode vrijwel niets kwam. Eerst omdat ik met die heup niet lang achter elkaar kon zitten, later omdat ik natuurlijk geen spullen naar Ouddorp heen en weer kon slepen. Wel wat voorbereidingen voor de laadpalen uitgevoerd, maar daar kom ik wel op terug als ik daar echt aan toe ben.
Als volgende grote klus was het sloependek aan de beurt. Hieronder de 5 uitgeëtste delen daarvan, die hier al op 1 mm berkentriplex zijn gelijmd, gespoten en van "beplanking" zijn voorzien.



De plafonds die eronder komen staan op de volgende foto, omgekeerd zodat te zien is dat ze gespoten zijn en de leds (1206 SMD) al ingebouwd.. De weerstanden zijn tijdelijk aan de bedrading gesoldeerd om die delen afzonderlijk te kunnen testen.



Naast de plafondlampen (die dus de onderliggende promenades op het boven-promenadedek verlichten) moeten op het sloependek ook weer 10 lntaarnpalen voor bij de instapplaatsen van de sloepen komen. Ik heb al wat laten zien hierover bij het boven-promenadedek maar over de bevestiging was ik niet tevreden. Ik heb daarom het ontwerp wat aangepast volgens de schets hieronder.



Ik heb ze nu iets door het dek laten steken over een lengte van 0,8 mm, wat overeenkomt met de ruimte tussen het dek en plafond, waarin de bedrading van de plafond leds is verwerkt. Hierdoor kan ik ze veel beter )met een "klodder" twee-componenten lijm) aan het dek verankeren. Om de bedrading vanuit de palen naar die ruimte te geleiden heb ik een sleufje aan de onderkant van de palen gezaagd. Gelukkig had ik daarvoor al eens fijne metaalzaagjes (Hercules) bij een internetwinkel voor hobby-edelsmeden gekocht. De "normale" zijn 0,3 mm dik, en je hebt ook nog middel (0,28 mm) en fijn (0,26 mm). De dunste van dit merk is 0,22 mm, maar die haden ze niet. Het zagen van zo'n sleufje is wel even oefenen, maal al met al viel dat wel mee.
Ik dacht dus een veel betere, stevigere constructie te hebben maar het ging toch goed fout. Aanvankelijk leek alles goed te gaan. Hieronder is het voorste dekdeel met gemonteerde lantaarns en plafonddelen te zien, en ook nog 2 boordllichten, die ik overigens op een haar na "gemist" had. De kleur van de boordlichten is echt rood en groen, maar komt op de foto's niet zo goed over





Dit zijn twee groepen, één van 6 1206 SMD leds voor de plafons, en één van 6 805 SMD leds voor de lantaarns en boordlichten, wat te zien is aan de 2 weerstanden (300 Ohm) vebonden aan de rode "knijper" (plus pool) en de twee draden aan de zwarte (min pool). Bij zo'n plaatje kan je moeilijk een glimlach onderdrukken, want je hebt het toch maar weer geflikt. De onderliggende bedrading is hier niet te zien, maar neem maar aan dat dat een flink gewriemel is, vooral met die bedrading aan de leds die bestaat uit 0,1 mm koperdraad met lakisolatie. Nu gebruik ik de messing dekken als aarde om geen retourdraden te hebben (straks zie je wel waarom dat wel prettig is). Dus later de aarde draden aan het dek gesoldeerd, en voor alle zekerheid nog een getest. Resultaat, aanvankelijk maar twee brandende lantaarns en één boordlicht, even later geen enkele brandende lamp meer, ofwel doorgebrand. Nu zijn dit geen "peertjes" die je zomaar in en uit de fitting kan draaien. Nee, het betekent: slopen!!! Die glimlach van hiervoor maakte plaats voor een aantal geluiden die ik hier niet ga herhalen. Ik dacht alles onder controle te hebben, maar dat was kennelijk niet zo. Dan, na een hoognodige bezinningsperiode rijst de vraag: wat is de oorzaak. Na het verwijderen van het plafonddeel met de multimeter maar eens aan de slag gegaan. Resultaat: de leds die niet gingen branden waren nog heel, de leds die aanvankelijk gingen branden waren kapot. Maar belangrijker, er bleek kortsluiting te zijn tussen de + draad van de derde laantaarn en het dek. Hierdoor hadden de leds daarvoor (2 lantaarns en een boordlicht) een veel hogere stroomsterkte gekregen en waren uiteindelijk doorgebrand, en de leds daarna hadden helemaal geen spanning gekregen zodra het dek als min pool was geschakeld.
Het is al een heel verhaal geworden, dus om het niet nog langer te maken, het bleek dat bij de zaagsnede onderin de lantaarnpalen de draad kennelijk hierlangs geschuurd was waardoor de isolatie het begeven had. De diagnose was dus gesteld, maar dan de genezing: wat doe je eraan. Ik denk niet dat ik de optimale oplossing heb gevonden, maar hij blijkt wel te werken. Ik heb de klodder 2 componenten lijm waarmee ik de palen vastzet aan de onderkant van het dek al aangebracht terwijl de draden nog recht uit de lantaarnpijp komen. Dan, met de loep erbij, de draden heel voorzichtig in de zaagsnede getrokken zonder dat ze contact maken met de zijkanten van de zaagsnede.
Maar ja, ik kwam hier pas achter nadat alle 10 lantaarns waren gemonteerd, en de plafonddelen waren bevestigd. Die plafonddelen dus maar weer "gesloopt", en met de multimeter alles doorgemeten. En jawel hoor, de helft van de palen had sluiting!! Nogmaals, een lang verhaal maar ik denk dat ik nu wel een verantwoording voor de week vertraging van dit verslag heb gegeven. In werkelijkheid was het meer maar dat heb ik later weer ingehaald, een week geleden zei ik dat ik dacht nog 2 weken nodig te hebben. Mag het ook eens een keer meezitten!!!
Tijdens de reparatieperiode had ik 's nachts dromen waarin Murphy me glimlachend aankeek en zei: "ik had het toch al gezegd", waarop Tommy Cooper erbij kwam en weer eens zei "learning all the time". En ik, ik was die ezel die zijn uiterste best deed om die steen te ontwijken waaraan hij zich al eens gestoten had!!! De verandering in mijn handtekening is hiermee ook wel verklaard.

Maar nu weer over naar de successen. De gerepareerde dekdelen op de dekhuiswanden van het onderliggende boven-promenadedek gelijmd. Daarna de dekhuiswanden voor dit dek geprepareerd. Hieronder een overzicht, boven de binnenwanden met daarin gemonteerde leds (4,8 mm sterk diffuus) en onder de (meest gedeeltelijke) buitenwanden met gemonteerde deuren en beglazing. Er ontbreken nog twee wanden op deze foto, die waren te laat met het schminken voor de fotosessie (liggen nog te drogen, moesten worden overgespoten).





Ook hier zijn weer latjes aan de bovenkant gelijmd om het lijmoppervlak met het bovengelegen zonnedek te vergroten. De meeste buitenwanden moeten nog in vorm gebogen worden, maar dat gaat eenvoudig omdat het allemaal haakse bochten zijn, en de vouwlijnen éénzijdig zijn ingeëtst.
Het uiteindelijke resultaat is hieronder de zien. Eerst even een vooraanzicht:



Hierop is goed te zien dat er aardig wat bedrading is. Rood zijn de voedingsdraden (+) die voor alle groepen doorverbonden zijn, groen zijn de onderlinge verbindingen van leds in een groep (steeds plus aan min). Totaal zijn er:

5 groepen van 6 plafondlampen
1 groep van 6 lantaarnpalen
1 groep van 4 lantaarnpalen en 2 boordlichten
2 groepen van 6 en 3 groepen van 5 binnenlampen

Maar niet letten op het gedeeltelijk zwarte deel op de voorkant van het boven-promenadedek, daar komt nog een verhoogd luik op. Ook maar niet letten op die donkergrijze gebieden aan de binnenkant van de wanden. Dat is 2 componenten lijm, en het lukt me nog steed niet om dat netjes aan te brengen. Ik dacht een oplossing te hebben, maar dat is weer een verhaal dat ik maar voor later reserveer. Straks komt het sloependek erop, en dan ziet niemand er meer iets van!!!
Hieronder een overzicht vanaf de zijkant.



In principe zijn alle ramen en deuren met lichtrand verlicht (met één uitzondering, zie "blunder van de week" hierna). Voor de ondergelegen dekken was dat te verdedigen, want dat zijn allemaal "openbare" ruimten die normaal gesproken altijd verlicht zijn (met de velichting aan ga ik er vanzelfsprekend vanuit dat het buiten donker is). Op het sloependek is alleen het achterdeel openbaar (bovenste verdieping van het Ritz-Carlton) en midscheeps de kinderkamer aan stuurboord, voor de rest bevinden zich op het achterdeel bemanningshutten, en op het voorste deel passagiershutten. Ervan uitgaande dat niet iedereen "thuis" is, en ze zo milieubewust zijn om het licht uit te doen als ze hun hut verlaten kan je er dus vanuit gaan dat in slechts een gedeelte van deze hutten daadwerkelijk aan is. Ik ga maar eens een potje dobbelen om te bepalen wie er thuis zijn en niet op bed liggen, met andere woorden: welke ramen ik ga blinderen.
Hieronder nog wat detail foto's van voor en achterkant.





De onderste bewijst nog maar eens hoe meedogenloos foto's kunnen zijn. Ten eerste is vaag, net rechts van het rode brandslangenkastje, te zien dat er een rand van een deur is ingeëtst, maar de deur ontbreekt!! Ten tweede, de derde deur rechts daarvan hangt behoorlijk scheef in z'n scharnieren. Beide fouten zijn overigens nog wel te corrigeren, maar dit bewijst wel dat het maken van een verslag ook nog erg nuttig kan zijn. Er zijn hier en daar nog wel wat reparaties nodig, maar die stel ik zolang mogelijk uit. Moet geen moeite zijn, volgens mijn vrouw heb ik daarin de hoogste graad van perfectie al lang bereikt...

Tot zover de stand van zaken. Als volgende het zonnedek en het daarondergelegen plafond. Tekeningen zijn er al, maar etsen en afwerken moet nog gebeuren. Dat wordt dus weer veel van het zelfde (geen lantaarnpalen meer gelukkig!!!). Voor het aanbrengen daarvan moeten wel een viertal trappen tussen sloependek en boven-promenadedek aangebracht worden, want daar kan je later niet meer bij. Het zelfde geldt voord de relinghekken rond de trapgaten. Na het bevestigen van het zonnedek volgt een spannende fase, namelijk het aanbrengen van de buitenwanden. Dat kon niet eerder omdat vooraan die wanden zich uitstrekken van het promenadedek tot aan het zonnedek. In principe heb ik ze op tekening, maar ik moet nog eens goed na gaan meten hoeveel afwijkingen er zijn. In langsrichting is alles heel nauwkeurig, zeg maar in de orde van tienden van millimeters, maar in de hoogte heb je dat toch moeilijker in de hand. Daarnaast is met name het gekromde front een complex deel. Dit front staat onder een hoek van 4 graden met de vertikaal, terwijl het de dekken snijdt die een zeeg hebben van rond de 2 graden. Het uitrekenen van de uitslagen van deze fronten was voor deze op dit terrein langzaam vastroestende hersenen best een complex wiskundig/goniometrisch klusje, maar het is uiteindelijk wel gelukt. Maar ik denk dat ik ze toch maar eerst op (dik) papier uitprint en uitknip om zeker te zijn dat het past. Dan wordt het wellicht een soort "trial and error" procedure, waarbij de "trial" mathematisch is bepaald, en de "errors" handmatig worden hersteld. Best wel spannend, want die buitenwanden gaan toch een groot deel van het uiterlijk van het schip bepalen.

Ik heb de blunder van de week al genoemd. Alle tekeningen voor de binnenwanden met openingen voor de 4,8 mm leds heb ik wel drie keer gecontroleerd. Ik was er heilig van overtuigd dat alles in orde was. Tot ik vanochtend de verlichting aanzette om voorgaande foto's te maken. Eerst dacht ik dat er een lamp kapot was (kan niet, dan gaan er 5 of 6 gelijk uit), maar toen ik goed keek zag ik dat er geen lampen waren die kapot konden gaan, ze waren er gewoon niet. En ook de gaten daarvoor niet, ik snap er nog steeds niets van. Vaag staat me bij dat ik oorspronkelijk dacht 29 lampen nodig te hebben, en er zitten er nu maar 27 in. Maar waar het fout is gegaan…
Er zijn 2 mogelijke oplossingen. De eerste is dat de betreffende ramen gewoon niet verlicht zijn. Aan bakboordzijde gaat het om vier hutten vor één 3e en drie 4e machinisten. Die hebben dus òf dienst, òf ze liggen te slapen. Aan stuurboordzijde gaat het om de kinderkamer. Dan zou ik de boot zo laat in de avond kunnen situeren dat de kinderkamer gesloten is. Simpel toch? De tweede oplossing is lastiger, namelijk het toevoegen van 2 lampjes. In principe mogelijk, ik kan dan twee groepen van vijf lampjes uitbreiden naar zes, maar dan moeten ook de voorschakelweerstanden veranderd worden van 450 naar 300 Ohm. De uiteindelijke beslissing is nog niet genomen. Maar, oplossingen of niet, een blunder blijft het!!!

Het is al weer zo'n lang verhaal geworden dat die foto van de week er ook nog wel bij kan. De jury hiervoor is best wel streng, het moet iets met òf de ss Rotterdam, òf met modelbouw in z'n algemeenheid te maken hebben. Na lang beraad zijn we uitgekomen op een opname van het "hart" van het schip: de machinekamers. Als "statisch" modelbouwer heb je daar in eerste instantie geen oog voor, maar voor een in techniek geïnteresseerde is dat natuurlijk ontzettend interessant.





Bovenste foto: Één van de twee aan stuurboord geplaatste turbogeneratoren van Werkspoor
Onderste foto: Twee van de vier condensors die zijn geplaatst onder de turbogeneratoten
Beide foto's overgenomen uit "ss Rotterdam: Een beknopte Scheepsbiografie", auteurs: Arnout en Nico Guns, uitgever Walburg Pers, oorspronkelijk uit collectie Klaas Krijnen.

Ik ben er nog niet toe gekomen, maar de eerstvolgende keer neem ik toch ook de technische rondleiding. Het asbest zal ondertussen wel weg zijn. Overigens zijn dit foto's met een knipoog. Degene voor wie die bedoeld is begrijpt dat wel.

Tot de volgende keer, ik twijfel nog over de mijlpaal daarvoor. Hangt een beetje van de "belevenissen" af.

Groet,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Eigenlijk ben ik nog niet zo ver als ik had willen zijn voor een volgende aflevering van dit verslag. Maar er is een kink in de kabel gekomen waardoor dat nog wel even kan duren. Dat komt later nog ter sprake.

Voordat het zonnedek geplaatst kon worden moesten eerst een aantal trappen tussen het sloependek en het boven promenadedek geplaatst worden. Het principe van het maken van de trappen heb ik al in een eerder verslag beschreven, maar ik zat met het probleem dat de trappen wit zijn, maar de treden zwart. Verven van de treden bleek geen succes, want bij het inbrengen ervan werd de verf er door het pincet afgeschraapt. Beschermen lukt niet omdat je te weinig ruimte hebt (afstand tussen de treden is 1 mm, de dikte van de treden 0,3 mm). Samen met Bismarck bouwer "Bocdan", die ook messing delen wilde zwarten, hebben wij wat mogelijkheden die op internet genoemd worden uitgeprobeerd, maar niets wilde lukken. Hij heeft een aantal varianten met zwavellever geprobeerd, met als enig resultaat een dagenlange overweldigende stank van rotte eieren, en ik kwam terecht bij een produkt uit de wapensektor. Waren alle wapens maar zo betrouwbaar als dat produkt, dan zou de wereld er heel anders uitzien. Er zijn wel industriële processen die door bedrijven worden aangeboden, maar dan loop je tegen het probleem van minimale order grootte aan. Zou aardig zijn als ik een geheel zwarte ss Rotterdam wilde bouwen, maar ik hou het toch maar bij het oorspronkelijke kleurenschema.
Uiteindelijk maar geprobeerd om de treden uit zwart karton van ongeveer 0,3 mm dik te snijden, en tot mijn verbazing lukte dat wonderwel. De eerste vier trappen zijn minder kritisch omdat ze niet geheel zichtbaar zijn (gaan vanaf het sloependek naar een afgesloten ruimte op het ondergelegen boven promenadedek). Dus die eerst maar eens geprobeerd:



De treden zijn hier nauwelijks te zien, en ook bij de tweede niet:



Wat trouwens ook goed zichtbaar is, is dat één en ander al weer aan een schoonmaakbeurtje toe is. Maar daar wacht ik maar mee tot het moment komt dat je ergens niet meer bij kan
De volgende trap is wel een buitentrap, dus die zit wat meer in het zicht.



Bij deze zijn de treden wel goed zichtbaar, en ik ben niet ontevreden. Naarmate de trappen op hogere dekken komen zitten ze nog meer in het zicht, en dan gaat de ervaring ook een rol spelen, en ga ik er vanuit dat dit een acceptabele oplossing is.
Over het hekwerk en leuningen ben ik erg goed te spreken. De palen en bovenste liggers zijn 0,5 mm breed, de lagere liggers 0,3 mm. Over het algemeen gaat men uit van een minimale lijnbreedte gelijk aan de materiaaldikte (0,3 mm) en dat lijkt hier zonder meer haalbaar te zijn. Verder zijn dit natuurlijk maximaal uitvergrootte foto's, en in werkelijkheid zijn met het blote ook minder details zichtbaar. Mensen met een loep worden bij een bezichtiging niet toegelaten!!!!
Na de trappen kon het zonnedek geplaatst worden. Dit is nog (als laatste) een ononderbroken dek dat in vijf delen is gemaakt. Hieronder liggen de lossen delen klaar voor montage:



Het plaatsen is altijd weer een nauwkeurig en spannend werkje. Een complicatie was dat er twee delen toch in lengte richting wat gekromd waren. Om een sterkere verbinding te krijgen heb ik voor dit dek daarom gekozen voor twee componenten lijm in plaats van witte houtlijm. Met een paar kilo gewichten kreeg ik ze wel recht en tot nu toe heb ik de indruk dat het goed stevig vast zit. Hier het opgelijmde dek:



Het gedeelte tussen de twee gekromde lijnen is het tweede klas sportdek, dat beplankt is. Het etsdeel dat de beplanking simuleert is echter nog niet klaar, maar kan er later opgelijmd worden.

Ik zal niet al te breedvoerig ingaan op de redenen, maar het etswerk ligt momenteel even stil in verband met problemen met het etsmateriaal. Zowel de leverancier als de fabrikant hebben me aangeraden een ander type z.g. fotoresist te gebruiken, negatief in plaats van het tot nu toe gebruikte positief. Bij positief fotoresist worden de belichte delen wegontwikkeld en dus later weggeëtst, bij negatief precies andersom. Naar aanleiding van dat advies heb ik dus, volgzaam als ik ben negatief materiaal gekocht, met uiterst negatief resultaat: tot nu to zo'n zes platen van 250x170 mm tot schroot gepromoveerd. Het is al geen goedkope hobby, maar dat loopt de spuigaten uit. Vandaag had de leverancier een afspraak bij de fabriek, en zou dit besproken worden. Ik ben benieuwd naar de uitkomst hiervan, maar het gevolg van deze toestand is wel dat er de laatste drie weken geen bruikbaar onderdeel meer is geëtst. Wordt vervolgd.....

De volgende stap zou het plaatsen van de buitenwanden tussen promenadedek en zonnedek zijn. Daar zijn echter nog maar enkele delen van geëtst, maar ik had al gezegd dat ik met name de gekromde voorfronten eerst maar eens in karton zou uitproberen. Hieronder een overzichtsfoto:



De twee delen die gesteund worden door de twee oranje handvatten zijn etsdelen die al klaar zijn. De rest is van stevig papier. Het blijkt redelijk goed te passen, maar eerlijkheidshalve moet ik toegeven dat dit voor het bovenste voorfront de tweede versie is, die ik met 1,7 mm heb verlengt ten opzichte van de oorspronkelijke tekening. Dit lijkt weinig maar met metalen beplating luistert dit erg nauw. Hout of plastic kan je altijd nog wel pas schuren of vijlen, maar bij metaal is dat toch wel een stuk lastiger. Ik ben daarom ontzettend nieuwsgierig hoe dit straks in het echt gaat passen, want het maken van zo'n gekromd schot is weer helemaal iets nieuws voor mij. Maar of ik het nu leuk vind of niet (niet dus!!!!), ik zal even geduld moeten hebben tot het etsprobleem opgelost is. Volgend verslag komt dan als deze schotten er allemaal echt op zitten.

Ter afsluiting toch ook nog even wat mooie/keuke plaatjes. Ik was een paar weken geleden met een vried weer eens op de "Dame", en dan valt dat schitterende uitzicht vanaf het achterdek toch wel weer op:



Ik zag het eigenlijk pas later, maar het gele stipje links boven is de "aquabus", die de laatste tijd nogal wat pech gehad heeft. Maar nu ging alles goed zo te zien, want hier kwam hij (of zij?) langs:



En niet lang daarna zagen we hem (haar?) het Katendrechtse hoofd afrijden:



Is wel apart vind ik.

Tot de volgende keer,

Ad Bakker


reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Ik had een volgende aflevering beloofd als de buitenwand van de opbouw er op zit, welnu ik ben eindelijk zo ver. Het heeft wel wat geduld en energie gekost, maar dat was het wat mij betreft wel waard.
Het etsprobleem is opgelost, tenminste ik ben weer teruggegaan naar mijn oorspronkelijke werkwijze met positief gevoelig materiaal. Tijdens het wachten daarop had ik veel tijd om al vast wat vooruit te werken, met als resultaat dat toen het nieuwe materiaal kwam ik 9 platen van 250 x 170 mm in ontwerp klaar had. Dit zijn op de schoorstenen en de masten na vrijwel alle delen die nog voor de rest van de opbouw nodig zijn. Eerlijk gezegd ben ik er nog niet uit hoe ik die moet gaan maken, maar ik schuif dat maar voor me uit tot het moment dat ik daaraan toe ben. Ik heb gewoon problemen met "parallelle" aktiviteiten, wat dat betreft ben ik jaloers op vrouwen, want die schijnen daar veel beter in te zijn omdat die nu eenmaal van oudsher gedwongen zijn allerlei zaken naast elkaar te doen.
De vorige keer heb ik al laten zien dat de ontwerpen van de schotten op zich klaar waren. Toen die uitgeëtst waren ben ik begonnen met de frontschotten, omdat de zijschotten dan naar achter toe erop aangesloten kunnen worden. Hieronder de drie onderdelen van het frontschot samengevoegd na het in vorm buigen.



Dat buigen zag ik erg tegenop, maar dat viel achteraf best mee, ik hen het gewoon met de hand gedaan, daarbij de dekken als "mal" gebruikend. Door de terugvering van het materiaal is dat wel eindeloos buigen-passen-corrigeren-passen……, maar op zich best leuk werk (vooral natuurlijk omdat het goed lukte!!). De schotten moesten noodgedwongen opgedeeld worden in drie stukken. Enerzijds omdat ik geen grotere platen dan 250 mm kan etsen, maar vooral omdat de uitslagen van het onderste en bovenste deel elkaar overlappen. Ik heb best wel zitten piekeren over de manier van opdelen, want omdat de ramen op de meeste plaatsen erg dicht bij elkaar zitten kan dat niet zomaar overal. Uiteindelijk ben ik hier op uitgekomen. Ik vind het nog steeds niet ideaal, maar ik zag geen betere oplossing.
Deze samenstelling moest in één keer vastgezet worden. Daar heb je dan wel wat tijd voor nodig, en je wilt ook nog de mogelijkheid hebben om wat te corrigeren. Daarom zag ik geen andere mogelijkheid dan het gebruiken van "trage" twee-componenten lijm. Na het mengen is dat bijna een uur verwerkbaar, terwijl de snelle variant maar 5 minuten verwerkingstijd heeft. Ik heb daar best wel even over geaarzeld, want ik vind het troep om mee te werken. En ik ken mezelf een beetje, en het is wat mij betreft te vergelijken met siliconenkit. Ik heb geloof ik het verhaal wel eens veteld dat ik bij het repareren van een voeg van dubbele beglazing van top tot teen onder dat spul zat, en in de spleet waar het moest komen zat niets….. Ik probeer me echt goed voor te bereiden, en de keukenrollen om steeds maar weer handen en gemorste druppels af te vegen zijn niet aan te slepen. En elke keer als ik een nieuwe rol pak kijkt mijn vrouw me hoopvol aan: "ga je je kamer schoonmaken?". En elke keer weer moet ik haar teleurstellen, ik ben er maar mee gestopt om dan te zeggen: "nee, morgen misschien", want morgen is dan wel erg kort dag. "Volgende week" werkt ook al niet meer, en gisteren maakte ik het echt te bont door te antwoorden: "als deze boot af is". De dag ervoor had ik vrienden zitten vertellen dat ik nog wel een jaar of twee bezig zou zijn……
Maar uiteindelijk de stoute schoenen toch maar aangetrokken, en het viel zowaar mee!.



Aan de voorkant zit nog een opening, maar dat komt omdat daar de schotten worden onderbroken door de laadpalem op het voorschip. De resterende onderdelen liggen hier nog los links onderin, maar hieronder zijn die al gemonteerd. Op de plaats van de laadpalen even los 4 mm messing buis gezet, deze zijn nog wel zo'n 2 cm langer dan de echte laadpalen. De foto vertekent enigszins, maar de palen staan wel degelijk vrijwel vertikaal.



Het "huisje" aan de voorkant was ook nog wel even wat gepriegel, want de voorkant hiervan moet ebvenals de frontschotten een hoek van 4 graden (7 %) met de vertikaal maken. Achteraf was het een hele opluchting dat alles zo goed paste, de tijd en energie om de uitslagen zo nauwkeurig mogelijk op tekening te krijgen was het dus meer dan waard. Op de foto lijkt het alsof bij de horizontale grens tussen de schotten deze niet goed aansluiten. Dat is niet zo, maar de lak is hier wat beschadigd. Ik weet niet waardoor, maar ik wacht nog even met reparatie daarvan want ik weet wat er gebeurt als ik dat te snel en ondoordacht doe. Het begint met een klein plekje, dan denk je "dat randje kan nog wel wat beter", en voor je het weet is het hele schip met de kwast overgeschilderd...... Dus nog even over nadenken, en misschien op wat proefstukjes uitproberen. Het heeft geen haast, want dit blijft tot het einde goed toegankelijk.

De zijwanden sluiten hier direct achter aan, en dat was heel wat eenvoudiger. Ik heb aan de uiteinden van de bouwplank hoeksteunen gemaakt zodat ik hem kan kantelen, en dan kan je volstaan met gewichten, en hoef je geen lijmklemmen meer te gebruiken.



Voor de 2x4 zijwanden was de voorbereiding, met name het beglazen nog het meeste werk.Hieronder is het uiteindelijke resultaat te zien.



Langzamerhand worden de de eindcontouren van de onderste (zichtbare) dekken zichtbaar. De scheidingen tussen deze langsschotten zijn in dit geval "echt", want zij komen overeen met de in de huid opgenomen expansiestuiken. Op de foto hieronder is de voorste (midden boven) ook duidelijk zichtbaar.



Als ik deze foto nog eens goed bekijk kom ik eigenlijk tot de conclusie dat ik met het maken van de "lantaarnpalem" bij de sloepen eigenlijk toch wel wat doorgeschoten ben. Als ik nu nog de beslissing zou moeten nemen zou ik ze niet meer met verlichting uitvoeren, want daardoor zijn ze veel te grof uitgevallen, ondanks het feit dat ze maar 1 mm in diameter zijn. Ik zou ze dan denk ik van 0,5 mm massief messing draad maken. Maar ja, dat is wijsheid achteraf. Maar er is zelfs nog kans dat ik ze uiteindelijk ga vervangen, ik heb daar even m'n gedachte over laten gaan, en in principe zou het moeten kunnen....

Voorlopig kan ik nog vooruit. Er is nu een hoop relingwerk aan het bovenpromenadedek en het sloependek te doen. Met dat voor het zonnedek wacht ik tot de opbouwen daarvan erop staan. En langzamerhand moet ik ook eens over de davits gaan nadenken, daar ben ik nog niet helemaal uit.

Ter afsluiting nog even een (in mijn ogen) spectaculaire foto. Heeft maar zijdelings met de ss Rotterdam te maken, alleen het feit dat het over een soort van "kleindochter" van de Grande Dame gaat. Ik was afgelopen dinsdag op de Wilhelminapier bij de HAL kade om familie uit te zwaaien die een cruise gingen maken met de Westerdam. Qua aantallen passagiers niet zoveel verschillend met de ss Rotterdam, maar wel zo'n 60 meter langer (285 m). Dan is het keren van zo'n schip toch best wel een kunststukje.



Ik weet wel dat dit soort operaties tegenwoordig met allemaal elektronische snufjes (camera's, afstandssensoren etc.) worden uitgevoerd. Maar het blijft een heel speciaal gezicht om de boeg zo over de kade te zien steken.

Ik hen nog geen "mijlpaal" gesteld voor de volgende aflevering, maar al er wat wezenlijks te melden is komt er weer een vervolg.

Groet,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Het is wel heel snel na de aflevering van gisteren, maar eigenlijk was het nog niet helemaal "af" met de front- en zijschotten want de "omlijsting" van het bovenpromenadedek omvat ook de reling aan de achterkant.

Het nadenken hierover is al een tijdje geleden begonnen. Probleem (of uitdaging beter gezegd) is dat de bovenrails van relingen op de passagiersgedeelten van de dekken en promenades van (teak)hout zijn.



Dit in het model van hout maken gaat een beetje te ver, zeker voor de gekromde achterdelen. Je kan het natuurlijk ook weglaten, zoals hieronder (1:100 model dat tentoongesteld staat op de ss Rotterdam), maar dat vind ik te kort door de bocht.



Na wat gepieker besloot ik tot het ontwerpje op onderstaande tekening. Dit is de uiteindelijke versie, om wat te kunnen uitproberen had ik messing U-profieltjes van 1,5 x 1 mm, 1 x 1 mm en 1x 0,6 mm besteld.



Het buigen van dit soort messing profielen geeft een probleem, want ze gaan plooien waardoor de opening waarin de bovenrails in moet vallen dichtvouwt. Daarnaast is het behoorlijk stug en laat het zich door de elastische terugvering moeilijk in een precieze vorm buigen. Nu hebben messing profielen hun sterkte voornamelijk te danken aan het koud trekken tijdens de produktie. De sterkte/hardheidswinst die daarmee bereikt wordt is aanzienlijk. Dit kan je echter door een warmtebehandeling teniet doen. Daarom heb ik een gedeelte van de gekochte profielen uitgegloeid op 700 °C, gelukkig heb ik een schoonzus met een verenfabriek waar ik dat kon doen. De temperatuur kan denk ik wel wat lager, maar ik denk toch dat je niet onder de 600 °C moet gaan, want anders moet je wel heel erg lang gloeien (nu heb ik ca. 1,5 uur aangehouden). Ik ben wat dat betreft aan de veilige kant gaan zitten, want ik kon (ook na navraag) niet achter de exacte samenstelling komen. De variaties zijn echter meestal niet zo groot, zo tussen de 35 en 40 % zink. Na het gloeien ziet het er niet uit, alle inwendige spanningen zijn omgezet in vervorming dus sommige stukken lijken wel een kronkelende slang. Hieronder een vergelijking tussen het uitgegloeide (links) en het oorspronkelijke profiel.



Het met de hand buigen gaat nu perfect. Er is voelbaar geen sprake van ook maar enige terugvering.
De achterwand had ik al geetst, en die liet zich evenals de voorfronten vrij gemakkelijk in vorm buigen, hoewel dat door de terugvering toch best nog wel een tijdrovend klusje is. Hieronder de gebogen wand met de tekening die ik als mal gebruikt heb (kopie van het uitgeetste dek).



En met het zelfde malletje nu ook het profiel in vorm gebogen. Toen eerst eens uitgeprobeerd of het wilde lukken om dat op de bovenrail te krijgen, en door het feit dat de geëtste wand relatief stijf is en de bovenrail door het ontbreken van terugvering heel makkelijk te corrigeren is, lukte dit wonderwel. Daarna de rail in de primer gespoten, en na droging in een niet al te donkere bruine lak. Om de kleur kan ik me eigenlijk niet zo druk meer maken. Zowel het dek als de handrail zijn volgens tekening van teak, en op de voorgaande oude foto is te zien hoeveel variatie in kleur er dan toch is.
De gebogen en gespoten rail liggen op de foto hieronder, en daaronder is deze op de relingwand gemonteerd. Ik heb hen hier en daar met een tipje trage (dikke) secondelijm vastgezet, en zo te voelen houdt dat goed (het heeft natuurlijk ook niets te houden).





De aansluiting met de langsschotten klopte precies, ik moest de paar tienden mm die ik deze wand uit veilighed langer had gelaten er weer afvijlen!!
Toen kwam het grote moment waarop het geheel aan het dek moest worden bevestigd. Ik heb dat met snelle twee componenten lijm gedaan, omdat deze transparant is, en een streepje lijm dat eruit geperst wordt niet opvalt. Maar het betekent wel dat je alles in zo'n 5 minuten klaar moet hebben. Dat heb ik dus een viertal maal "droog" geoefend, om absuluut zeker te zijn waar de drukpunten moesten komen om de aansluiting tussen de kopse wand van het dek en de relingwand zo goed mogelijk te krijgen. Hieronder de toestand na montage, tijdens het drogen van de lijm.



En na zo'n 1,5 uur het eindresultaat:





Nu dit geluk is mogen de rechte delen van de relingen met "houten" toprail geen problemen meer geven. Overigens is op de foto's ook te zien dat de invallende hekjes op de plaatsen waar de davits moeten komen (en de lantaarnpalen staan) er ook al staan. Deze staan nog los, dus hier en daar nog niet helemaal recht.

Al met al komt er nu een hoop van dit soort werk aan, wat veel tijd gaat vergen maar op zich niet echt nieuwe dingen omvat. Het kan daarom nog wel een tijdje duren voordat ik voldoende stof heb voor een nieuw verslag.

Ik heb hiervoor al een oude, nostalgische foto geplaatst, dus daar wilde ik het voor deze keer maar bij houden.

Groet,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Het kan wel eens (nou, bij mij wel erg vaak) anders lopen dat je gedacht had. Vorige keer schreef ik dat het wel een tijdje kon duren tot een volgend verslag, omdat er weinig nieuwe dingen aan zaten te komen. Qua veranderlijkheid steek ik het weer naar de kroon, dus ben ik de afgelopen tijd een totaal ander (zij)weg ingeslagen. Deze aflevering gaat bijna helemaal over de davits en sloepen.

Het speelde al een hele tijd in mijn achterhoofd: hoe ga ik de davits en de sloepen aanpakken. Probleem bij beide is dat ik er geen tekeningen van heb. De enige tekening die iets laat zien van de davits en de plaats van de sloepen, is een RDM tekening genaamd "doorsneden ter plaatse van davits". Hieronder een detail met één zp'n doorsnede:



Daarnaast heb ik natuurlijk ook wel flink wat fotomateriaal. Probleem daarbij is dat zoals ze er nu bijligt de sloepen er weliswaar inhangen, maar de bekabeling vrijwel geheel ontbreekt. Als ik wat teken, wil ik ook graag weten hoe het werkt, dus geprobeerd daar iets meer over te weten te komen. Via Harm (Baggeraar op het forum) wat principeschetsen uit boeken gekregen, maar daar bleek al snel uit dat er binnen de type aanduiding "rolbaan-zwaartekracht davits" ook nog diverse uitvoeringsvormen zijn. Ik heb het toen maar opgegeven, en besloten gewoon naar eigen inzicht verder te gaan. De onderste delen bestaan voornamelijk uit twee U-profielen, en door het succes met deze profieltjes voor de gekromde relingen eerst gedacht ze ook daarvan te maken. Een eerste testje met het aan elkaar solderen van losse (in verstek gezaagde) stukjes om de knik te maken die op de tekening zichtbaar is, verliep goed. Maar er zijn 18 sloepen (16 135 persoons, handaangedreven en 2 43 persoons, diesel aangedreven), dus 36 davits die elk uit 2 identieke van U-profiel gemaakte delen bestaan. Toen bleek dat het me nauwelijks lukte om twee identieke delen te maken, laat staan 72. Dat idee heb ik toen verlaten, en wat doe je dan als je héél veel dezelfde onderdelen nodig hebt? Jawel hoor, etsen dus! Het is wel jammer dat de U-profielen dan niet te modelleren zijn, maar dat is één van de vele concessies die je bij schaal 1:200 moet doen. Dus een basis ontwerp gemaakt, en met "copy and paste" heb je dan snel het etsmasker voor alle davits. De resulterende etsplaat hieronder:



Dit zijn overigens de onderdelen voor de davits van de 16 grote sloepen, die voor de twee motorsloepen (die net als de sloepen iets kleiner zijn) gingen er niet meer bij. Ondanks dat toch een persoonlijk record "aantal onderdelen per etsplaat" gevestigd!!! De vele kleine ringetjes (uitwendige diameter 1,6 mm, gat 0,5 mm) waarvan er 8 per davit nodig zijn reken ik dan nog geeneens mee. Ik kon er wel mooi alle "gaatjes" mee vullen.
De messinplaat die ik gebruik is maar 0,3 mm dik, en dat is wat iel en ook wel wat te slap voor de davids. Daarom heb ik alles dubbel uitgevoerd, waarbij steeds twee identieke delen op elkaar gelijmd worden. Er is weliswaar dikkere plaat in de handel (tot wel 1 mm toe), maar de minimale afname is 0,5 vierkante meter, en omdat ik zo direct geen andere toepassingen zie heb ik dat maar niet gedaan. Het mag best wat kosten, maar je moet het ook weer niet overdrijven!!
Hieronder alle onderdelen van één davit:



Bij het op elkaar lijmen waren de gaatjes (0,5 mm diameter) die op de foto ook zichtbaar zijn, erg handig. Met een stukje 0,5 mm messing draad er doorheen gestoken kon ik ze goed ten opzichte van elkaar fixeren. Dus twee staanders uit twee delen met daartussen de "hangarm" ook uit twee delen op elkaar gelijmd, en daarna met 0,5 mm draad door de gaatjes de ringetjes aangebracht. Het geheel goed ontvet, in de primer gezet en daarna wit gespoten. Het resultaat van het eerste prototype staat hieronder op een plaats waar een davit moet komen.



Op verzoek van "Opa Jan" (Bismarckbouwer op het forum) heb ik er maar een Euro muntstuk bijgezet. Over het geheel genomen ben ik niet ontevreden, maar het spuiten moet je wel uit veel richtingen doen, waardoor de verf op bepaalde plaatsen wat dik erop komt. Ik ga daarom nog wel proberen hoe het resultaat van gewoon met een penseeltje verven is. Dat komt later, want monteren van de davits is vanwege de kwetsbaarheid voorlopig nog niet aan de orde. Voor nu liggen ze op een veilige plaats opgeslagen.

Maar als je davits hebt, denk je natuurlijk gelijk aan de sloepen die daarin moeten komen te hangen. Nu zijn de grote, 135 persoons sloepen 11 meter lang, dus 5,5 cm op schaal. Voor de Amerigo Vespucci heb ik al een sloepen van zo'n 11 cm gemaakt, gewoon met "klassiek" beplankte spanten. Maar dat was toch echt mijn limiet voor wat betreft deze bouwwijze, en daarnaast waren die sloepen vrij "ruw", maar de ss Rotterdam sloepen zijn glad van uiterlijk, uit aluminium plaat gemaakt. Nu had ik op internet wel eens gezien dat met name modelvliegtuig bouwers nogal eens gebruik maken van een soort dieptrek proces. Zij gebruiken dat voor het maken van dubbel gekromde onderdelen, zoals cockpits. Een bijkomend probleem is daarbij dat deze doorzichtig moeten zijn, en het materiaal daarvoor is niet zo eenvoudig te krijgen (zo heb ik het tenminste begrepen). Maar dat probleem speelt bij mij natuurlijk niet. En als dat werkt voor het éne thermoplastische polymeer, waarom dan ook niet voor een ander. Ik had van heel vroegere (mislukte) experimentjes voor het maken van dekwanden nog een stukje 1 mm dik polystyreen plaat liggen. Eerst maar eens op iets simpels uitgeprobeerd (uiteinde van het handvat van een ijzerzaagje). Rond gat, zo'n 10 mm groter dan de diameter van het handvat in een hardboard plankje geboord. Daaroverheen een stukje polystyreen plaat met spijkers vastgezet, en dat geheel in de oven. De glasovergangstemperatuur (ook wel verwekingstemperatuur genoemd) van polystyreen ligt op 95 °C, dus daar moet je wel (ruim) boven gaan zitten. Aan de andere kant moet je natuurlijk wel onder de smelttemperatuur blijven, en die ligt op 240 °C. Ik heb gekozen voor een oventemperatuur van 160 °C. Na een paar minuten uit de oven en dan snel de vorm (in dit geval het handvat) door de opening in de mal drukken. Dat moet wel snel gebeuren, want zodra de temperatuur onder de 95 °C komt verhardt het onmiddellijk. Hieronder het doorgedrukte plaatje van boven en onder gezien:





Dan het topje (alleen dat gedeelte van het uiteinde van het handvat was "lossend") eraf gesneden, en op het handvat gepast. De passing was uitstekend!!



Op grond hiervan besloten de sloepen op deze manier te gaan maken. Uit een stukje MDF een modelletje ("plug") gemaakt. Evenals bij de davits was ook hierbij een grote mate van vrijheid, want het enige wat ik had waren de hoofdafmetingen (lxbxh) uit diverse publicaties, en een schaal 1:250 tekeningetje van de NVM modelbouwtekening:



Met een spantenplan van 3 spanten kom je natuurlijk niet ver, maar met deze informatie toch maar een modelletje uitgesneden/gevijld/geschuurd. Wel natuurlijk iets kleiner dan de beoogde afmetingen, want je modelleert natuurlijk de binnenkant.
Dan twee plaatjes, één met een gat waar de plug net doorheen kan voor de bovenkant, en één met een gat dat ongeveer rondom 5 mm groter is dan de plug. Hieronder een foto hiervan:



Links boven is de MDF plug zichtbaar, waarbij ik een messing strip over de lengte als "kiel" heb aangebracht.
De oppervlakten van de plaatjes waartussen het polystyreen (overigens ook wel polystyrol genoemd) plaatje moet worden geklemd, bekleed met grof schuurpapier om slippen tegen te gaan. Plaatjes met boutjes met polystyreen plaatje ertussen op elkaar geklemd, en het geheel weer in de oven. In de gootsteen (die gelukkig bij ons een vlakke natuurstenen bodem heeft) latjes.gelegd waarop het plaatje moet komen te liggen, en waarvan de hoogte de mate van doordrukken bepaalt (aanslag is dus de bodem van de gootsteen). Na een paar minuten uit de oven, en de plug er zo snel mogelijk doorheen gedrukt. Hieronder het resultaat vanonder gezien, daaronder na het losgemaakte resultaat uit de mal verwijderd, en vervolgens het uitgesneden sloepje (met de bekende Euro).







De vertikale wanden van de romp werden wel erg dun (ca 0,3 mm), maar als ik dat probeerde te beperken door minder ver door te drukken gingen die wanden in een V-vorm staan, terwijl ze in werkelijkheid echt bijna vertikaal moeten zijn. Dit dus toch maar zo geaccepteerd, en de resterende 15 sloepjes op dezelfde manier gemaakt. Je wordt daar natuurlijk steeds handiger in, en na een paar was het bouwtempo ongeveer een kwartier per sloep. Wel veelvuldig van ovenhandschoenen gebruik gemaakt, want met name de stalen boutjes blijven vrij lang te warm om aan te pakken.
Het binnenwerk is vrij simpel, rondgaande zitbanken en 7 dwarse zitbanken. Ik heb nog wel even gekeken hoe je hier in 's hemelsnaam 135 mensen in moet proppen, maar dat heb ik opgegeven. Zoveel kleiner waren ze eind jaren '50 toch niet?. In werkelijkheid is het natuurlijk wat ingewikkelder, want er zitten ook nog 7 x 2 bedieningshandels waardoor de boot in totaal door 28 mensen aangedreven kan worden (roeiriemen zijn er dus niet). Maar dat werd te klein om ook nog eens aan te brengen. Het binnenwerk heb ik geëtst, samen met ook kleine schroefjes (diameter 3,5 mm), want de sloepen werden dan natuurlijk wel met een schroef aangedreven. Verder uit polystyreen ook nog het eindstuk van de kiel gemaakt (waardoor de schroefas gaat) en het roer dat daar weer tegenaan komt. De NVM tekening laat geen roer zien, maar op foto's zie ik dat toch echt zitten. Daarna gespoten volgens de beschrijving die ik had gevonden: buitenkant geel, binnenkant oranje en de (hardhouten) banken houtkleur (bruin dus). Hieronder het eindresultaat, met daaronder de hele vloot van 16 sloepen geflankeerd door de gebruikte modelplug.





Ik heb een wat dubbel gevoel bij het resultaat. Aan de ene kant verbaasde me het dat ik zo snel een in ieder geval aanvaardbaar resultaat had, maar ik vind dat het toch wat "kaal" is. Ik zit nog te piekeren of ik rondom niet nog een verdikte rand kan aanbrengen, die zit er in werkelijkheid ook. Dat kan niet in de plug worden opgenomen, want dan is deze niet meer "lossend". Of, en zo ja hoe ik dit ga doen stel ik nog even uit, De sloepen zijn natuurlijk pas helemaal op het laatst nodig. De enige reden om het nu te doen was om uit te zoeken of het me zou lukken een aanvaardbaar resultaat te bereiken. Het zou natuurlijk wel heel erg wrang zijn om er helemaal op het laatst achter te komen dat je helemaal geen sloepen weet te maken. Ook aarzel ik nog wel over het geel. Zoals ze nu zijn, zijn ze wat minder "kanarie", maar ik heb ook oude foto's die een veel feller geel laten zien dan ze nu zijn. Nog wat meer research doen dus.

Het is al weer een heel verhaal geworden, en dan ben ik eigenlijk nog helemaal niet klaar. Er zijn namelijk best nog een paar vermeldenswaardige resultaten te melden. Daarom heb ik maar besloten dit in 2 delen te knippen, het vervolg komt waarschijnlijk vanavond nog.

Tot straks,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Zoals zojuist al in deel 28 vermeld, zijn er naast de davits en sloepen nog wat andere dingen in de afgelopen weken gebeurd.
Op het zonnedek ontbraken nog de "beplankte" delen, omdat de etsplaat waarin die zaten mislukt was (waar alle eerder beschreven ellende in augustus mee was begonnen). Inmiddels zijn deze opnieuw geëtst en op de beproefde manier gespoten en met teakbeits "ingesmeerd". Het toeristenklas sportdek, wat daar ook bij zit, heeft een extra detail, de op dit dek aangebrachte belijning van spelvelden.Op onderstaande foto's zijn de twee soorten velden te zien:





Van forumlid Bismarckbouwer (ofwel "Opa Jan") begreep ik dat hij dit op zijn Willem Ruys model had gedaan met een ouderwetse tekenpen, waarmee vroeger ook op tekenkamers met oostindische inkt werd gewerkt. Bij mij lukte dat niet, omdat de inkt dan in de ingeëtste voegen tussen de planken ging lopen. Met het maken van het etsontwerp heb ik daar rekening mee gehouden, door de belijning als een soort "gootjes" uit te voeren. Hieronder het ontwerp van het belichtingsmasker voor het etsen, en daaronder het resultaat, na etsen, spuiten en "beitsen".





Over deze laatste foto is trouwens wel grappig om te vermelden dat deze gemaakt is door de lens van mijn horlogemakersloep, gewoon door de cameralens daar direct op te plaatsen. Het lukte maar niet om een goed foto te maken, en toen dit onder het motto "niet geschoten, altijd mis" gewoon maar eens geprobeerd. En zowaar……
Naar toen moesten de "gootjes" nog gevuld worden met witte inkt. Ik had gedacht dat gewoon met een 000 of zelfs 0000 penseeltje te doen, maar dit lukte me toch niet. Op aanraden van een medewerker van Harolds Grafik in Rotterdam (ook wel bekend bij airbrushers) toen toch ook gekozen voor een pen, alleen was dit meer een mini uitvoering van een kroontjespen. Daarmee lukte het na enige oefening inderdaad wel.



Het lijkt zo op de foto of de lijnen dikker zijn dan ze in het echt zijn, kan dat dat door de resolutie komt, want ik meet ongeveer tussen de 0,4 en 0,5 mm. Dat is natuurlijk uit "model oogpunt" nog steeds te breed, maar ik vond dit beter dan ze geheel weglaten. Misschien doe ik de netten op de rechte velden ook nog een keer. Deze zouden ongeveer 1 cm hoog worden, dus dat moet wel kunnen.

Op de laatste foto is ook te zien dat er wat schotten op het zonnedek geplaatst zijn. Dit wordt het ketelhuis, waarop dan het ketelhuistopdek komt, dat als fundatie dient voor de rookuitlaten. Het front van dit dekhuis staat evenals alle fronten onder een hoek van 4° met de vertikaal. Dat betekent dat de voorkant van het topdek 0,9 mm in lengterichting verschoven moet liggen ten opzichte van de fundatie op het zonnedek. En dat was ik nu even vergeten, wat bleek nadat ik het frontschot ging passen. Flink balen dus, want 0,9 mm lijkt weinig maar is gewoon bij deze bouwwijze niet toelaatbaar. Dat dek zal dus over moeten, maar daar wacht ik mee tot ik voldoende nieuwe onderdelen heb voor een volle etsplaat van 250 x 167 mm, en dit dekje is iets meer dan een kwart hiervan. Dat wordt dus even wachten, maar een gedeelte is al opgevuld door een tweede fout die ik tegenkwam toen ik wilde beginnen aan het andere dekhuis, dat voor het sportdek komt, en waarop het navigatiedek komt. Er bleek een tekenfout in één van de schotten geslopen te zijn en die moet dus ook over. Daarnaast heeft het zonnedek, het navigatiedek en het daarboven gelegen observatiedek nogal wat ventilatieroosters. In de wanden zijn daarvoor uitsparingen éénzijdig ingeëtst, waarin de roosters komen te vallen. Ik heb die nu ook allemaal getekend, maar hoewel het een flink aantal is (23 tot nu toe) neemt dat relatief maar weinig oppervlak in, en is de plaat dus nog steeds niet vol. Maar dat komt deze week wel in orde.

In de vorige aflevering, over de relingen met bekapping had ik al gezegd dat daar nog aardig wat aan te doen was. Ik gebruik dit dan ook als een soort stopwerk. Van onder naar boven zo langzamerhand de laatste details aanbrengen. Daarom ben ik maar begonnen met op het bovenpromenadedek de relingbekapping af te maken. Aan de bakboord kant is dat nu klaar:



Dit is door de inspringende relingen ter plaatse van de davit fundaties best nog wel een tijdrovend karweitje. Van de inspringende delen heb ik de van U-profiel te maken kappen gemaakt door aan het deel in langsrichting twee korte stukjes van ongeveer 2 mm lang te solderen als verbinding met de "hoofd"reling. Dat is op de overzichtsfoto moeilijk te zien, maar hieronder wel wat beter.



Ik heb het geloof ik wel eens eerder geschreven, maar nogmaals dan: dit soort detail foto's zijn meedogenloos. Je ziet details en ook fouten die je normaal gesproken echt niet ziet. Dat is hier ook weer het geval.

De vraag rijst dan: moet je dit soort details dan eigenlijk niet weglaten. Op het forum wordt ook dikwijls betoogd dat modelbouw ook de kunst van het weglaten is, en ik ben het daar volledig mee eens. Ik heb ook al eerder geschreven dat ik achteraf denk dat ik met de brandende lantaarns te ver ben gegaan, en ik dat achteraf beter niet op deze manier had moeten doen. Maar ja, ik ben zeker wat scratch bouw betreft ook maar een beginneling, en als zodanig loop je nu enmaal wel eens tegen dat soort dingen aan.
Wat betreft de inspringende relingen ben ik echter van mening dat dat dusdanig gezichtsbepalende elementen zijn, die je dan ook in je model moet opnemen.



Dat ander modelbouwers daar verschillend over kunnen denken blijkt wel uit deze foto van het model dat aan boord van de ss Rotterdam staat (zie de rechtse, oranje ellips).



Deze modelbouwe heeft kennelijk de keuze gemaakt dit soort details niet op te nemen.

Nu ik deze foto heb geplaatst wil ik die gelijk maar tot "foto van de week" promoveren. Ik ben er niet zo voor om collega bouwers te bekritiseren, maar hier ga ik toch een uitzondering maken.
In de gele ovaal is duidelijk te zien dat er aan de davits een soort steunen voor de sloepen zitten. Uit de voorgaande foto met van de promenade met inspringende relingen is een dergelijke steun niet te zien. Ook niet op een nog wat gedetailleerder beeld hieronder.



Als derde punt de roodachtige ovaal derde van rechts. Daarin is naast een kop van een davit en een cirkelvormige opening in de want na, niets te zien. Maar er hoordt daar naast die opening wel een vrij groot ventilatierooster te zitten. Jammer, want ik vind de ventilatieroosters die wel op deze foto te zien zijn juist zo mooi. Zo gedetailleerd krijg ik ze op mijn schaal nooit.
De vierde, meest linkse ovaal lat een kwart cirkelvormige wand zien met langwerpige vertikale stroken (ramen?) erin zien. In werkelijkheid komt die kwartcerkelvormige wand alleen aan stuurboord voor als de buitenwand van de wenteltrap tussen de toeristenklasse foyers op het sloepen- en zonnedek, en dan zonder openingen. Aan bakboord is dit een meer naar achter geplaatste rechte hoek, met een deur in het langsschot, die naar de liftmotorkamer voor de machinisten lift gaat.
Dan denken jullie natuurlijk, de ovalen zijn op, dus dit waren zijn kritiekpunten, maar ik heb nog een toegift of twee.

In de beschrijving van het speciaal ter gelegenheid van de eerste reis van de ss Rotterdam uitgegeven nummer van "Schip en Werf" staat in de beschrijving van de sloepen duidelijk dat de zitbanken van "sapeli-mahonie" zijn, en dat deze blank gelakt zijn. Op de foto zijn de banken, evenals de rest van de binnenkant van de sloepen oranje geverfd.

Mijn laatste punt is niet "keihard". Op de foto is te zien dat de rechthoekige speelvelden aan stuurboord zijn aangebracht. De eerder geplaatste zwart-wit foto met "spelende" passagiers is ook op dit dek genomen, en daar bevinden de speelvelden met de genummerde vakindeling (die nummers kon ik er echt niet opkrijgen) zich aan stuurboordzijde (de foto "kijkt" naar achteren). Maar het is me ook wel uit meerdere foto's gebleken dat er aan die speelvelden wel eens wat veranderd is. Zo laat de eerder geplaatste foto van de mensen die dat netspel spelen eenzelfde vakindeling zien op het eerste klas sportdek. Maar op andere foto's is wel eens te zien dat daar maar twee speelvelden zijn, een soort tennisbanen. Ik vermoed dat tijdens onderhoudsbeurten, als de dekken ook werden opgeschaafd/geschuurd de speelvakindeling ook wel eens veranderd is.

Pfffff, dat was het wel zo'n beetje. Nu maar hopen dat er nooit iemand zo gedetailleerd naar mijn model gaat kijken…………. Maar als het ooit tot een bezichtiging komt, dan heb ik al eens gezegd dat dan streng gecontroleerd gaat worden op het bezit van vergrootglazen, loepen en leesbrillen met sterkere glazen dan +3!!!!!

Tot de volgende keer

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Ik was de afgelopen tijd zo geconcentreerd bezig, dat het me eigenlijk niet opgevallen was dat ik weer een "mijlpaaltje" gepasseerd had. De laatste (top)dekken zijn namelijk geplaatst, inclusief de daaronder gelegen dekhuizen.

Om maar eens van achter naar voor te gaan, eerst de ketelhuis top. Dit is een relatief eenvoudig dekhuis, het enige complexe is eigenlijk weer het schuine voorfront. Daarnaast zitten er in de wanden een aantal grote roosters. De vorige keer heb ik al gezegd dat het op deze schaal erg moeilijk is deze als echte lamelroosters uit te voeren. Ik heb een tussenweg gevolgd, door lijnen aan de voor en achterkant over de halve lijndikte naar boven verschoven in te etsen. Volgens onderstaande schets dus:



Het kostte wel wat extra etstijd om die smalle sleufjes van 0,15 mm doorgeëtst te krijgen. Toen alle andere onderdelen in de betreffende etsplaat goed waren heb ik het deel met de roosters eruit geknipt en nog een tijdje doorgeëtst totdat alle strookjes goed door en door waren. Het was maar een probeerseltje, maar het resultaat viel zeker niet tegen. Op de foto hieronder de afgemonteerde ketelhuis top, en het is op een foto moeilijk te zien, maar het geeft toch een zeker "lamel effect".



Hierop komen dus nog de rookuitlaten, maar dat wordt een verhaal apart, en is ook nog lang niet klaar.
Als volgende komt het observatie dekhuis. Dat is twee verdiepingen, met een voorschot dat gedeeltelijk ook twee dekken beslaat. Dit is het trappenhuis van het zonnedek naar het obsevatie topdek. Uiteindelijk is het dit geworden:



Het dek ligt er hier nog los op, en ookde stuur- en bakboord delen van het voorschot staat nog niet vast, zodat deze nog "open"geklapt kunnen worden voor het geval de elektricien er nog bij moet kunnen komen. Voor de rest is het hier, en op de vorige en volgende foto's wel te zien dat er nogal wat schoongemaakt en ook gerepareerd moet worden. Ik houd me echter in, en bewaar dat voor een allerlaatste "stofzuig" ronde, als ik straks alles van boven naar beneden in detail ga afwerken. Ik zie nu overigens pas dat de plinten van die fronten nog niet zwart gemaakt zijn. Staat nu ook op de "afwerklijst". Op dit dek komt nog een klein dekhuisje met daarop de antennemast. Die komt aan de beurt na de rookuitlaten. Ik zit nog te piekeren hoe ik dat priegelding moet gaan maken. Zal wel veel "kunst van het weglaten" worden, maar in grote trekken heeft deze dezelfde contour als de rookuitlaten en de radarmast die hierna nog aan bod komt, maar dan wel véél en véél kleiner (32,5 mm hoog om precies te zijn)

Als laatste komt het stuurhuis. Dat heeft een erg complex front, waarvan ik de uitslag al eens in een eerdere aflevering heb laten zien. Het loopt van het sloependek tot aan de stuurhuistop, en zowel het zonnedek als het stuurhuistopdek steken er door, vandaar dat het behoorlijk kritisch is, zeker in combinatie met de helling van 4° die alle fronten hebben. Het eindresultaat ziet er zo uit:



De verschansingen van de brug "vleugels" staan hier nog los, met het vastzetten hiervan wacht ik tot de definitieve afwerking. De schotten die over het topdek lopen (en dus onderdeel zijn van het frontschot) zijn verschillend van lengte omdat deze schotten, die doorlopen tot de achterkant van het dek, aan stuurboordzijde onderbroken worden door een ventilatierooster, en aan bakboordzijde door een looppad. Op dit dek komen dus nog de rest van deze schotten, een redelijk ingewikkelde ventilatiekoker constructie en tenslotte de radarmast. Dat komt allemaal weer na de "dakbedekking" van het observatiedek, en ik denk dat we dan al weer een tijdje in 2011 zullen zijn.

Maar, zoals gezegd alle dekken liggen er in principe op en momenteel ben ik aan het worstelen met de rookuitlaten. Als die klaar zijn plan ik een volgende aflevering van dit verslag.

Nog even een overzichtsfoto van de stuatie zoals zij nu is:



Als toegift nog de "blunder van de week", een tijdje uit beeld geweest omdat de nominatiecommisste zoveel inzendingen had dat ze geen keuze konden maken. Maar deze keer was er ééntje die er met kop en schouders bovenuit stak.
Hij is te zien op de voorlaatste foto met de brug. Onder het hier groene zonnedek zijn 4 sets van 3 raampjes te zien. Ik zag het eigenlijk pas toen ik deze foto bekeek: deze raampjes hadden even groot moeten zijn als die in het front daarboven op het zonnedek. Daar zijn het de kajuiten van de hoofdofficieren (1e en 2e stuurman en 1e en 2e machinist), maar de raampjes daaronder, die dus te klein zijn, zijn de ramen van de...............koninklijke suites!!!!! Nu sta ik al niet bekend om m'n grote koningsgezindheid (niets persoonlijks, maar het instituut), maar dit is echt per ongeluk zo gebeurd. Achteraf kan ik het wel verklaren, maar het blijft een blunder van jewelste. Herstellen zit er helaas niet in.

Tenslotte een wat minder prettige aangelegenheid. Op 2 juli j.l. is ir. Wim Stapel overleden.


(foto met onderschrift overgenomen uit het Informatiebulletin voor de Vrienden van stoomschip Rotterdam, nummer 2-2010)

Wim Stapel was in de tijd van de bouw van de ss Rotterdam als hoofdingenieur scheepsbouw vanuit de RDM verantwoordelijk voor haar ontwerp. Natuurlijk had de HAL een grote vinger in de pap, maar algemeen werd onderkend dat hij de man was achter een groot aantal zeer karakteristieke kenmerken van het schip, waaronder de zeeg (is indertijd een heet hangijzer geweest), de raamindeling, de radarmast en de rookkanalen. Daarnaast natuurlijk nog veel andere zaken, maar dit zijn de dingen die je als "buitenstaander" het meest opvallen. Ik heb hem in mijn RDM periode niet al te veel meegemaakt, omdat ik niet bij de scheepsbouw werkte, maar de keren dat ik hen meemaakte kwam hij altijd over als een gedreven en enthousiast persoon met hart voor zijn vak. Iemand die gezag uitstraalde, maar niet vanwege de hiërarchische verhouding.

Tot de volgende keer

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Er zijn drie "toppen" op de Rotterdam, de radarmast op het stuurhuistopdek, de antennmast op het observatie topdek en de rookuitlaten op het ketelhuis topdek. Ik ben de laatste tijd met alledrie parallel bezig geweest, omdat er nogal wat wachttijden tussen zitten in verband met opdrogen van spuitwerk en het "verzamelen" van etsonderdelen totdat er weer een plaatje vol is.

Wat betreft het etsen weer eens een onverwachte situatie meegemaakt. Plotseling kreeg ik etsplaatjes die maar gedeeltelijk goed dooretsten, mat name onderdelen aan de randen van de plaatjes. Aanvankelijk zocht ik dat in mijn belichtingsraam dat ik op de zonnebank gebruikte. Ik kreeg het vermoeden dat de randen wellicht wat minder belicht werden door schaduwwerking van de aluminiun profielen die ik op het glas had gelijmd om doorbuiging van het glas zoveel mogelijk tegen te gaan. Gelijk maar de knoop doorgehakt en een nieuw raam gemaakt dat een ruimere marge heeft tussen de profielen en het te belichten oppervlak. Resultaat (na een dag werk, en een maar niet te noemen aantal €'s): nul komma niks, eigenlijk alleen maar slechter. Na lang nadenken viel eindelijk het kwartje: het moest aan de belichting liggen en omdat de ontwikkeling onvoldoende was, moest de oplossing wel in langer belichten gevonden worden. Dat klinkt zo logisch, maar daarbij moet je wel bedenken dat ik nu al een jaar qua belichtingstijd altijd 50 tot 60 seconden heb aangehouden, en daarmee nog nooit problemen had gehad. Dus toen toch maar weer een plaatje gedaan met 90 seconden belicht. En jawel, bingo: het zag er weer perfect uit. Een lange en dure les om erachter te komen dat de UV intensiteit van zonnebanklampen ook achteruit gaat. En ik mijn vrouw maar vertellen dat door de korte belichtingstijden die lampen daar niets van merken.....

Ik had me dus voorgenomen om telkens een nieuwe aflevering van dit verslag te plaatsen als één van de "hoogtepunten" klaar was. En dat is nu de antennemast op het observatietopdek geworden. Hoewel dit de kleinste is (op schaal 32,5 mm hoog), heeft hij toch de nodige ontwerpproblemen gegeven. Het uiteindelijke ontwerp is hieronder weergegeven (met de Euro munt voor Jan):



In het midden van het rechtse deel de voetplaat met links en rechts de zijwanden die met een ingeëtste vouwlijn aan de voetplaten vastzitten. Links ligt de achterwand, waarin in werkelijkheid een ladder is aangebracht, zoals op onderstaande foto goed te zien is.


(foto geplaatst met toestemming van Onno Heesbeen)

Ik heb dat proberen te simuleren door de ruimte tussen de laddertreden éénzijdig in te etsen. Voor het geval dat dit niet wilde lukken had ik ook nog wel een "gladde" achterwand meegeëtst, maar die had ik gelukkig niet nodig. Oorspronkelijk had ik de voetplaat en zijwanden als aparte onderdelen gemaakt, maar toen ik dat 1:1 in m'n handen had (op het beeldscherm zit je soms ongemerkt 10xvergroot te werken) was me al snel duidelijk dat ik dat nooit goed aan elkaar zou krijgen. Dit bleek een goede oplossing

Opgevouwen komen de zijwanden aan de voorkant over de helft van de lengte direct aan elkaar, want de werkelijke afronding daar is 60 mm, 0,3 mm op schaal 1:200 en dat is precies de materiaaldikte. Naar de voet neemt die afrondingsstraal toe, en daar heb ik de ruimte omgevuld met Milliut putty (meer daarover bij de rookuitlaten en radamast) en zo goen en zo kwaad als dat ging de ronding erin geschuurd. Van de verdere bouwstadia heb ik helaas geen foto's gemaakt, eerlijkheidshalve moet ik toegeven dat bovenstaande foto met losse onderdelen ook achteraf is gemaakt van "reserve" onderdelen. Dit soort kritische delen stop ik vaak in twee- of drievoud in een etsplaat en deze bleek ik achteraf niet nodig te hebben.

Het dekhuisje waarop de mast komt te staan was ook nog wel even een puzzel. Daarvan is werkelijk niets loodrecht. De voorwand heeft de gebruikelijke helling van 4°, de zijwanden lopen naar achter taps toe en staan ook nog onder een hoek van 4°, en in het dekje erop zit ook nog een knik. Hier had ik geen reserve versies van om een foto van te maken, omdat ik de eerste verprutste en het uiteindelijk met de reserve delen wel is gelukt. Daarom maar even een afdruk van de tekening van de delen waaruit dit huisje is gemaakt.



Wat groen is wordt alleen aan de voorzijde aangeëtst, rood alleen aan de achterzijde. Op de plaats van de groene vlakken komen de ventilatieroosters, en de groen omlijnde rechthoeken in de zijwanden geven de plaats van deuren aan.
Het "vouwen" van het gedeelte voor de voor- en zijwanden gaf nog wel de nodige problemen, maar uiteindelijk is dit wel gelukt. Wat betreft die hoeken waaronder de diverse zaken staan nog een aardig detail. Zoals gezegd, alle voorfronten van dekhuizen staan onder 4° met de vertikaal, maar voor de rest:

- radarmast 5°
- antennemast 6°
- rookuitlaten 7°

dus steeds van voor naar achter iets schuiner. Een (scheeps)architect zal daar wel een prachtig verhaal bij hebben, maar ik heb toch veel foto's bekeken en nooit dat verschil kunnen waarnemen, wat overigens natuurlijk alleen maar kan als je het schip van verre afstand zuiver "en profil" ziet. Ik zal hier maar niet verder uitwijden over mijn frustraties met architectonische "kunststukjes". Voordeel is dat het hier waarschijnlijk niet ten koste van de functionaliteit gaat, wat helaas bij de architectuur van gebouwen nogal eens wel het geval is.

Verder komt er op dit dek nog wat relingwerk (afbakening van het gedeelte waarop gelopen mag worden) en een afscherming voor de op dit dek aangesloten antennekabels (in totaal 3). Op onderstaande foto's is één en ander zichtbaar:





Op de onderste foto is het hekwerk om de antenneaansluitingen aan de achterkant van het dek goed zichtbaar. In werkelijkheid bestaat dit uit gaas, en ik heb wel een poging gewaagd om dat te simuleren door een raster met een maaswijdte van 0,2 mm. Maar dat is niet gelukt, dus zijn het toch dichte schermen geworden.
De laddertreden in de achterwand van het mastje zijn ook duidelijk zichtbaar. Dat vond ik toch wel leuk om zo'n detail ook aan te brengen. Op de top van de mast staan oorspronkelijk twee antennes, een VHF en een TV antenne. De TV antenne (bakboordzijde heb ik aangebracht als een 0,5 mm draadje (op schaal had dit 0,35 mm moeten zijn), maar de VHF antenne aan stuurboordzijde heb ik (nog) weggelaten. Deze is maar half zo lang maar heeft , erger nog, op schaal een diameter van 0,15 mm. Dat ging me iets te ver.

Hiermee is wat mij betreft op wat kleine verfcorrecties na (die ik pas ga uitvoeren als ik ga "afdalen" naar de lagere dekken) dit dek klaar. Hoewel, er kan nog een kink in de kabel komen, op het forum is hierover al een korte discussie geweest. Ik heb altijd gezegd dat ik zoveel mogelijk de "af werf" versie wilde bouwen. Het blijkt echter dat er vlak voor of vlak na de overdracht een wijziging is aangebracht in het rooster/ventilatie werk op dit dek. Waarschijnlijk is gebleken dat de roosters zoals ik ze nu gebouwd heb (en ze ook op de RDM-tekeningen staan) te veel hinder veroorzaakten voor mensen die op het observatiedek stonden. Daarom zijn er later kokers aangelegd vanaf de roosteropeningen die er nu inzitten naar roosters aan de boordkanten van het dek. Dat is goed te zien op onderstaande foto, die ongeveer uit dezelfde hoek is genomen als de eerste modelfoto hierboven, maar dan in close-up:


(foto geplaatst met toestemming van Onno Heesbeen)

Wat mij betreft is duidelijk te zien dat het een noodoplossing is geweest, want het tast de oorspronkelijke "architectuur" van het dekhuisje behoorlijk aan. Dat het wel ergens rond de overdracht moet zijn gebeurd blijkt ook wel uit een wijzigingstekening voor de plaats van de reddingsvlotten op dit dek. Die stonden op de plaats waar nu de kokers zijn aangebracht, en moesten volgens die tekening naar achter verplaatst en een kwart slag gedraaid worden. Die tekening is gedateerd 17 augustus 1959, terwijl de officiele overdracht plaatsvond tijdens de proefvaart van 20 en 21 augustus 1959. Erg krap dus!!!!! Het is overigens wel vreemd dat ik geen enkele andere tekening heb kunnen vinden waarop deze wijziging is aangegeven. En ga er maar vanuit dat ik grondig gezocht heb!!!!

Voor degenen die nog wel eens hun bewondering uiten voor het feit dat ik dit allemaal ets, wil ik daar wel even een relativerende opmerking bij maken. Dit is een vrij dure manier om te verdoezelen dat ik een beroerd metaalbewerker ben. Een hoop van de dingen die ik zo maak worden door anderen uit gewoon plaatmateriaal met de hand gezaagd, gevijld, geschuurd en geboord. Ik heb daar ook wel eens pogingen aan gewaagd, maar dat werd echt niets. Nauwkeurige tekeningen maken en die omzetten naar ontwerpen van etsdelen gaat me veel beter af, dus doe ik het maar op deze relatief kostbare manier. Nogmaals, het is eigenlijk een vorm van armoe (en je wordt het er nog van ook). Maar eerlijk is eerlijk, toen ik eraan begonnen was raakte ik er ook aan verslingerd. Het is gewoon ontzettend leuk om te doen.

Ik heb blunder en foto van de week maar weer in elkaar geschoven. Hieronder een kopie van de omslag van een in 1959 speciaal ter gelegenheid van de in gebruikname van de Rotterdam uitgebracht nummer van het tijdschrift "Schip en Werf".



Zo op het eerste gezicht een foto, maar dat is het beslist niet. In de eerste plaats is de mast op de brug tussen de twee rookuitlaten wit, terwijl die in werkelijkheid zwart is. In de tweede plaats ontbreekt de ladder aan de binnenkant van het bakboord rookkanaal (die aan stuurboord zijde is wel zichtbaar), ten derde zijn de roosters aan de achterkant van het dekhuis tussen de rookuitlaten in één lijn met elkaar afgebeeld, terwijl er in werkelijkheid een duideluike knik tussen zit, ten vierde ontbreekt de vlaggemast centraal aan de achterkant van de brug, en ten viifde is er niets van het tuigwerk te zien.
Misschien ben ik een pietlut, maar vooral de eeste drie punten vind ik slordigheden die niets met artistieke interpretatie te maken hebben. Dat de mast op de brug zwart is vanaf het begin blijkt wel uit onderstaande foto van 14 mei 1959, toen zij nog voor de eerste proefvaart in het Prins Bernhard dok bij de RDM lag. Deze was op 1 mei daarvoor met het droogzetten van de Rotterdam door Prins Bernhard zelf in gebruik gesteld.



Ik wil niet zeggen duidelijk, maar op deze foto is ook te zien dat de eerder genoemde luchtkokers op dat moment nog niet geplaatst waren.


Ik ga nu verder met de nog twee resterende "toppers", welke daarvan als eerste klaar is weet ik echt nog niet, want beide ondervinden momenteel wat vertragingen. Zodra de volgende gereedkomt volgt er een nieuwe aflevering van dit verslag.

Tot dan,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Het was even afwachten welke "top" al volgende zou worden bereikt. Uiteindelijk is dat het ketelhuis topdek, met daarop de rookuitlaten geworden. Achteraf qua hoogte een logische volgorde, want de antennemast is de laagste, de mast op de brug tussen de rookuitlaten is de middelste en de mast op de radarmast is de hoogste. Het hoogste punt zal dus als allerlaatste bereikt worden. Tenminste, voordat we weer gaan afdalen, maar dat zal nog de nodige tijd en inspanning vergen.

Even als referentie twee foto's van de ketelhuistop:




(beide foto's overgenomen uit "Grande Dame: Holland America Line and the s.s. Rotterdam", van Stephen M. Payne, uitgave van RINA Ltd,1990)

Meest prominent zijn natuurlijk de beide rookuitlaten. Uit de tekeningen, maar ook gewoon door ernaar te kijken blijkt dat die niet eenvoudig als een "uitslag" gemaakt kunnen worden. Het oppervlak vertoont een dubbele kromming, en daarvan laat zich niet op een eenvoudige manier een uitslag bouwen. Hierover heb ik best wel een tijdje zitten piekeren, en uiteindelijk besloten om een "skelet" van etsonderdelen te maken en dat met putty op te vullen. Na wat rondvragen heb ik Milliput gebruikt voor het "grove" werk, en Revell Plasto voor wat nabewerking. Alle etsonderdelen voor één rookkanaal zijn hieronder weergegeven:



Het skelet is hieronder "los" samengesteld, en om een idee te krijgen ook maar even de "petten" en uitlaatpijp erop gezet:



De gaatjes in de spanten zijn voor het doorvoeren van een draad voor het toplicht dat op het mastje tussen de twee kanalen komt. Hieonder is één van de kanalen gevuld met putty, geschuurd, bijgewerkt, geschuurd en in spuitplamuur gezet:



Als volgende moesten de verbindingen tussen de twee kanalen gemaakt worden, op het dek het ventilatiehuis en bovenin de brug waarop het mastje komt. De etsdelen hiervoor zijn hieronder getekend:



Om te kijken of het allemaal een beetje klopte de beide kanalen (nog als skelet) met daartussen het ventilatiehuis provisorisch gepast:



Het is maar goed dat de kanalen symmetrisch zijn, want pas toen ik deze foto nog eens bekeek zag ik pas dat ze waren omgewisseld. Dat is te zien aan de twee uitsteekseltjes bovenin de kanalen, die zijn bedoeld voor de bevestiging van de brug. Maar hier zitten ze wel aan de buitenkant......
Het ingewikkeldst aan het ventilatiehuis zijn de roosters aan de achterzijde. Deze lamelroosters zijn zo groot dat ze 1:200 net te modelleren zijn, maar dan zit je wel aan de grens. De lamellen zijn 1,5 mm breed en de onderlinge steek is 1,25 mm. Toch maar geprobeerd, en eerlijk gezegd viel het best nog wel mee. Hieronder het (nog provisorisch in elkaar gezette) resultaat:



Van de brug heb ik geen aparte foto, maar dat is een relatief simpel etsdeel met twee vouwen. Wat gecompliceerder was het mastje. Echt op schaal in combinatie met een bedraad toplicht in dit mastje lukt niet. De top van de mast is daardoor ø1,3 mm geworden in plaats van 1 mm, de basis 2 mm in plaats van 1,5. Voor het toplicht had ik aanvankelijk ledjes gekocht die nog geen 2 mm in doorsnede zijn, maar het bleek dat de basis hiervan aanzienlijk groter was. Ik heb deze zo veel mogelijk afgevijld en de constructie daarop aangepast. Maar dat vond ik toch te grof, en vervolgens een variant met een gewoon (bedraad) 1206 ledje gemaakt. Hieronder staan beide mastjes naast elkaar (links eerste, rechts tweede versie):



De lamp van de tweede variant lijkt inderdaad minder "massaal). Het gat in het plateau moet nog wel dichtgemaakt worden. Het plateau zelf lijkt ook wel groot, maar is wel op schaal. Dat komt omdat in werkelijkheid er twee lampen boven elkaar zitten, die door een horizontaal schot van elkaar gescheiden zijn. Dàt modelleren ging echter mijn kunnen te boven. Voor de rest is ook in werkelijkheid de constructie zo groot omdat het lampplateau aan een stuk buis is gelast dat op zijn beurt weer aan de mast is gelast. Door dat stuk buis loopt de ladder, en moest dus iemand door kunnen klimmen. Die mocht niet een te groot postuur hebben, want de diameter van die pijp is 1:1 maar 60 cm!!
Uiteindelijk toch de tweede variant gekozen. Toen waren (na spuiten, inclusief ladders, jackstays, kappen etc.) alle onderdelen in principe klaar, en kon de samenstelling gedaan worden. De volgorde daarvan was op zich best nog wel ingewikkeld vanwege de aansluiting van de bedrading van het toplicht. Maar uiteindelijk is het wel gelukt, en dan nu maar met een grote sprong (ook in tijd gezien) naar het eindresultaat:







Te zien is dat ook het relingwerk is aangebracht, maar dat staat nog los. Aan de achterzijden moet dit aangesloten/pasgemaakt worden op de leuningen van trappen (stuurboord en bakboord) van het topdek naar het zonnedek. Verder is achter het ventilatiehuis een verhoogd dekje aangebracht met daarop iets dat op een luchthapper lijkt. In werkelijkheid is dit de uitlaat van de gasturbine die de noodstroomgenerator aandrijft.

Dit dek is nu klaar op twee details na, die echter nog later kunnen worden aangebracht. Dit zijn de reddingsvlotten en de "zonnetent" die aan de achterkant aan bakboordzijde boven de hondenkennel en de batterijkamer gespannen kan worden. Dat laatste is een aluminium buizenconstructie waarover een dekzeil kan worden aangebracht. Ik ben er nog niet helemaal uit hoe ik dat ga doen, maar dat is geen probleem want die constructie kan er gewoon los opgezet worden, evenals de reddingsvlotten.

Nu maar even uitpuffen om een aanloop te nemen naar het echte hoogste punt, de radarmast. Die is al voor een deel klaar maar vraagt ook nog het nodige piekerwerk. Maar daarover meer in de volgende aflevering van dit verslag, als die ook klaar is.

Al met al even geen puf meer voor frivoliteiten als blunder en foto van de week. Dat komt wel weer een volgende keer.

Tot dan,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Het was het plan om als volgende de radarmast en de rest van het stuurhuis topdek klaar te maken. Dat is ook gebeurd, maar tussendoor als ik eens moest wachten tot dingen gedroogd waren, toch ook maar de zonnetent op het ketelhuis topdek aangepakt.
Ik had al geschreven dat dat een aluminium buizenconstructie is. Wat probeersels met 0,5 mm messing draad mislukten steeds, gewoon te klein en kwetsbaar voor mijn afmeting vingers. En als ik het niet meer weet, wat doe ik dan? Inderdaad: etsen. Het lijkt wel een verslaving te worden!!
Het ontwerp van het etsdeel was best nog wel even uitzoeken. Het was mijn streven om het hele frame uit één etsdeel te maken, dat alleen met wat vouwen in vorm gebracht kan worden, en met een enkele solderverbinding in vorm gehouden wordt. Het feit dat de tent een zadeldak heeft met een hele flauwe dakhelling (ongeveer 1,5°) maakte dat wat gecompliceerder. Uiteindelijk tot het volgende ontwerp van het etsdeel gekomen (ik ben weer eens vergeten een foto na het etsen te maken, vandaar maar de tekening):



De groene lijnen zijn éénzijdig ingeëtste vouwlijnen. De breedte van de lijnen ("buizen" is 0,5 mm, dunner kan nog wel (tot ca. 0,3 mm) maar die moeten dan we "houvast" hebben aan zwaardere delen, en dat is hier niet het geval. De afmeting ban de tent in gevouwen toestand is 47 x 27 mm (voor Jan, dat is even lang en iets breder dan twee één Euromunten naast elkaar).
Toen ik weer voldoende onderdelen bij elkaar had geschraapt om een volledige etsplaat te vullen, heb ik twee exemplaren in die plaat gestopt. Echter, al tijdens het etsen viel één daarvan helemaal uit elkaar. Een vreemde zaak, want de tweede zag er (voor zover dat kan) perfect uit. Ik heb nog gezocht, met de loep erbij of ik kon achterhalen wat er mis was gegaan, maar ik kan de oorzaak niet vinden.
De goede versie gevouwen, op een viertal plaatsen vastgesoldeerd en wit gespoten. Provisorisch op z'n plaats gezet ziet het er dan zo uit:



Maar in werkelijkheid ligt hier natuurlijk een zeildoek op. Of dat er altijd op lag weet ik niet, en om hier meer duidelijkheid over te krijgen heb ik die vraag ook nog gesteld op de internet site "kombuispraat.com", waar ook een aparte discussie over de Rotterdam staat. Tot nu toe heb ik daarop echter nog geen reactie gehad. Ik had over de zonnetent al eerder contact gehad met Onno Heesbeen (van de 1:600 Rotterdam), en we dachten dat het dekzeil het best te simuleren zou zijn met een stukje aluminiumfolie. Dat heb ik dan ook maar gedaan. Folie uitgeknipt en voorzichtig op het dak gedrukt om het "buizen"patroon er een beetje in te krijgen, en vervolgens in de primer en lak gespoten. De kleur weten we eigenlijk niet, want de enige foto's die we hebben zijn zwart wit. Op onderstaande foto is rechts een deel van de tent te zien:



(foto overgenomen van de shipmotions site van Johan Journée)

Van m'n experimenten met het spuiten van de houten dekken had ik nog een spuitbus in de kleur "Medina" staan, en dat is inderdaad een beetje woestijnzandkleurig, dus dat leek me wel toepasselijk voor een zonnetent. Hieronder het resultaat:



Ik vind het wel aardig, ook omdat de constructie eronder wel gedeeltelijk zichtbaar blijft. In wekelijkheid was dat ook zo (was, want de zonnetent is verwijderd toen ze definitief tot cruiseschip werd omgebouwd), wat op de eerdere foto ook wel te zien is, en ook nog op een andere foto van Onno Heesbeen.
Ik laat het wat de zonnetent hier maar bij, en bevestig hem nog niet definitief. Ik weet nog niet zeker welke versie ik definitief plaats, met of zonder dekzeil. Wat dat betreft wacht ik ook nog een tijdje of ik nog een reactie op de kombuispraat site krijg.

De vorderingen met het stuurhuis topdek komen in een volgende aflevering van dit verslag. Dat zal wel snel zijn, want op zich is dat wel klaar. Maar ik moet even voldoende energie tanken voor dat verhaal, want ik vrees dat dat weer een lange zit gaat worden.....

Groet,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Het laatste "ruwbouw" deel van de opbouw is dan nu aan de beurt: het stuurhuis topdek. Het belangrijkste element daarvan is natuurlijk de radarmast, wat mij betreft het ingewikkeldste onderdeel van de hele bouw. De rookkanalen en de radar mast zijn in mijn visie samen ook de gezichtsbepalende elementen van het schip.



De volgorde is dus perfect, alle voorgaande dingen kan je dan als een soort oefening hiervoor zien!!

Qua dimensionering is de hoofdvorm van de radarmast in principe uit één uitgeslagen deel te maken. Het is een kegelvormig oppervlak dat uit te slaan is. Het probleem ligt echter in het in vorm buigen, omdat de afrondingsradius aan de voorkant naar boven (lineair met de hoogte) afneemt. Uit voorgaande excercities is me al gebleken dat dat me simpelweg niet lukt. Vandaar dat ik een tussenweg gekozen heb. In principe gelijk aan de rookkanalen, een skelet van spanten, maar de zijkanten dan nu wel als een plaat ertegenaangezet. Hieronder alle etsdelen die voor de mast zijn gebruikt. Door de vele uitsteeksels en een tweetal platforms met relingen is het nogal wat geworden:



De uitstekende armen zijn aan spanten verbonden. De zijkanten daarvan omgezet en daarna aan de onderkant opgevuld met putty. Het daarna in elkaar gezette skelet zag er dan zo uit:



Het plateau is er hier zomaar los opgelegt, en het één Euro muntstuk ligt voor het oprapen. Zoals gezegd, konden de zijkanten er dan als geheel tegenaan worden gezet:



De gekromde voorkant is daarna opgevuld met Milliput putty en geschuurd.
De plateaus met relingen zijn als te zien is of de foto met losse onderdelen als één onderdeel uitgevoerd. De reling delen moesten worden opgevouwen, waarna de relingen in vorm gebogen konden worden. Waar de twee relingdelen van de zijden bij elkaar kwamen zijn ze aan elkaar gesoldeerd. Verder zijn er nog een drietal ladders, een rooster, en het toplicht (halverwege de hoogte, want dat moet enkele meters lager zitten dan het toplicht in de mast tussen de rookkanalen), waarvan de bedrading door de mast naar een opening onderin de achterwand loopt. Ook moest er wat gefabriceerd worden wat op een radarscanner lijkt (hiervan weer geen tekeningen, want levering door derden). Ik heb helaas geen foto's van de tussenliggende bouwfases, dus gelijk maar het eindresultaat.



Eerlijk gezegd was ik, zeker in eerste instantie niet zo blij hiermee. Ik vind met name de relingen van de plateaus te grof, en er waren nog wat dingen die op de foto's minder goed zichtbaar zijn. Mijn eerste reactie was dan ook: ik ga nog een tweede maken. Maar na lang aarzelen (in die tijd heb ik de zonnetent maar gemaakt) ben ik toch tot de conclusie gekomen dat ik waarschijnlijk met de technieken die ik nu gebruik niet veel verder kom. Spuiten met een spuitbus en ook wat stukken met de kwast maakt de relingdelen een stuk "zwaarder", en ik denk dat de enige manier om dat te verbeteren airbrushen is. Maar dat is een techniek die ik nog niet "in huis" heb, en ik denk er daarom serieus over om dat eerst maar eens onder de knie te gaan krijgen voordat ik met een volgend projekt start (en wellicht al voordat ik aan de romp verder ga). Voor nu heb ik maar besloten het hiermee te doen.
Nu direct op het dek plaatsen zou niet verstandig zijn geweest. Om de mast komen nog wat zaken die ook op het dek geplaatst moeten worden, en dan staat hij in de weg. Daarom een aantal van die zaken al geplaatst, waarvan hieronder twee overzichtsfoto's:





Vooraan relingwerk langs een looppad van een ladder naar het commandobrugdek tegen de zijwand daarvan, naar de zogenaamde "kuip" (ja, de stad Rotterdam heeft "de" Kuip, onze Grande Dame heeft er ook een, zij het wat bescheidener qua afmeting). In die kuip, die op beide foto's vooraan wel zichtbaar is bevindt zich een console voor een kompas (centraal in de kuip) en een "richtingzoeker radio peiltoestel" (vooraan tegen de verschansing). Deze denk ik in rudimentaire vorm later nog wel aan te brengen. Een aardig detail is dat de verschansing van de kuip rondom (1:1) 1 meter 20 hoog is. Daarbovenop is een plexiglazen "windscherm" geplaatst van 30 cm hoog. Totale hoogte is dus 1 meter 50, en dat durven ze dan een "windscherm" te noemen. M'n eerste gedachte doen ik dit zag was dan ook : "vind je het gek dat er een aparte kapsalon voor de bemanning aan boord was!!!". Mensen zijn de laatste generaties wel wat langer geworden, maar toch niet zo veel. Het vreemde is dat de windschermen langs de sportdekken, die in principe dezelfde opbouw hebben wel iets meer dan 2 meter hoog zijn. Verschil moest er kennelijk zijn, het valt me nog mee dat de windschermen bij het toeristenklasse sportdek even hoog zijn als die bij het eerste-klasse sportdek.
Verder zijn op bovenstaande fotos twee langs en twee dwarsverschansingen aangebracht. De driehoekige vertikale verstevigingen daar tegenaan zijn in werkelijkheid open, maar dat was op deze schaal niet te realiseren. Als laatste zien we nog een vrij complex ventilatiekoker stelsel. De bovenkant hiervan is uitgeëtst, maar het "volume" is van hout gemaakt. Het uitpuzzelen van de precieze vorm was nog een hele klus, waarbij het deze keer misschien wel een handicap was om de originele constructietekeningen te hebben, want die waren behoorlijk ingewikkeld. Achteraf had ik ze net zo makkelijk van de NVM modelbouwtekening kunnen schalen, maar ja, als je de originele tekeningen hebt.....
Er moeten, naast eerder genoemde kompas en peiltoestel nog wel wat details ingevuld worden, zoals een tweetal vlaggenkisten, twee korvijnagelrekken, die naar ik vermoed zijn voor het vastzetten van vlaggelijnen en een tweetal grotere ventilatiekappen aan de achterkant van het dek. Ook moeten ook op dit dek reddingsvlotten komen. Die zijn op wat kleine details na ook klaar, maar dat komt een volgende keer wel.
Daarna kon de radarmast geplaatst worden, en hier dan het eindresultaat:





Er zijn nog wel wat afwerkingsdingetjes, maar op zich:

HET HOOGSTE PUNT IS BEREIKT!!!!!

Het is geen huis, dus er wordt geen pannebier uitgedeeld. Maar uit verslagen van tijdens de bouw is wel duidelijk dat dit ook bij de "echte" bouw gevierd werd. Dit gebeurde op 8 mei 1959, nadat ze op 1 mei in het Prins Bernhard dok (op die dag door hemzelf in gebruik gesteld) was drooggezet.

Als afsluiting nog even een overzicht van het geheel:



Na nu komt het langzaam afdalen. Als je het zo ziet denk je: "zo, dat schiet al aardig op". Nou, ik weet wel beter!!!!!!!!

Voor nu wilde ik het hier maar weer bij laten.

Tot de volgende keer, ik denk als het navigatiebrugdek helemaal af is.

Groet,

Ad Bakker


reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Het heeft wat langer geduurd dan ik gedacht had. Ik heb even een "time out" genomen, niet dat ik het bouwen zat was maar om weer eens wat orde in de chaos te brengen. Dat werd min of meer in gang gezet doordat ik twee zaken die ik al langere tijd wilde hebben eindelijk maar eens heb aangeschaft.
In de eerste plaats was dat een sproei-etstank, maar dat is een drama geworden. Ik ga daar hier maar niet te diep op in, maar na twee apparaten te hebben gehad ben ik nu weer terug bij m'n oude vertrouwde etstank. Ik zit nog wel wat uit te broeden, maar dat is nog in een heel pril stadium.
In de tweede plaats een airbrush, en na lang wikken en wegen zojuist een set aangeschaft. Ik ben nog aan het oefenen, maar ik heb daar gelukkig ruim de tijd voor, want die ga ik pas echt gebruiken voor de afwerking van de romp.

Voor beide zaken had ik besloten dat de berging, waar ik ets en spuit nu wel eens grondig opgeruimd en schoongemaakt mocht worden. Dat heeft me meer dan een week gekost!!! Maar het resultaat is wel dat ik weer veel meer plaats heb, en ook een apart afgeschermd spuithoekje heb gecreëerd.

Ik had de vorige keer gezegd dat ik met een nieuwe aflevering van het verslag zou komen als ik klaar was met het navigatie brugdek. Dat is anders gelopen, omdat ik nogal van de hak op de tak bezig ben geweest, doordat ik telkens weer moest wachten tot iets droog was, of er toch weer wat geëtst moest worden, en daar na weer in de primer en afspuiten en drogen. Vandaar dat ik maar gewacht heb tot de opbouw zover af was dat ik aan de romp verder ga. Er zijn nog wel een aantal dingen die gedaan moeten worden, maar die kunnen tussendoor gedaan worden of moeten helemaal tot het eind wachten.

Vandaag was het dan zo ver, ik heb de bovenbouw van de bouwplank losgeschroefd en op de romp gepast. De passing was nog steeds perfect, hier en daar moet misschien nog een paar tiende mm van de bovenkaant van de eerste beplanking af. De romp is nog precies hetzelfde als 1,5 jaar geleden, de eerste beplanking zit erop en de tweede moet nog gedaan worden.

Eigenlijk was er bij het verder afbouwen van de bovenbouw niets nieuws te melden. Het was veel van hetzelfde, dat wil zeggen zaken die in eerdere afleveringen al aan de orde zijn geweest. Vandaar maar even een fotografische rondgang zonder veel commentaar (ik weet dat ik daar een aantal lezers een groot plezier mee doe.

Als eerste een overzicht van voor, bakboordzijde:



Bakboordzijde van het commando brugdek met stuurhuis. Hier was het kleine platform net achter de brugvleugel nog wel even een lastig klusje. Dit is het platform van waaraf je in de voorste (motor)sloep kunt stappen. Bij alle andere sloepen kan er pas ingestapt worden als ze gezakt zijn naar het dek daaronder.



Bakboordzijde van het middenschip met onder meer het observatiedek. De oranje reddingsvlotten (stapels van drie) zijn gemaakt uit 1,5 mm PS plaat, en staan overigens nog los omdat ze nog in de weg kunnen staan bij het afmonteren van wat laatste zaken. Hier zijn ook de plexiglazen windschermen langs de sportdekken goed te zien.



Bakboordzijde van het achterschip, met de ketelhuis top en rookkanalen.



Overzicht vanaf de achterkant stuurboordzijde. Het voor (promenade)dek en het achter (onderpromenade)dek liggen er hier nog ruw uitgezaagd los op, het achter promenadedek komt daar mog boven maar is nog niet pasgemaakt op de achterkant van de opbouw.



Herhaling van zetten: Detail van het achterschip, met de ketelhuis top en rookkanalen, maar nu van stuurboordzijde gezien.



Stuurboordzijde van middenschip:



En ook weer stuurboordzijde van het voorschip:



Hier nog het stuurhuis wat meer in detail, zodat het eerder genoemde platform naar de motorsloepen wat beter zichtbaar is:



Wat geloof ik wel duidelijk wordt uit deze serie, is dat er ontzettend veel relingwerk te doen was. Het leuke van het zelf etsen van onderdelen is dat je dan dit soort zaken echt precies op schaal kunt maken. Zo heb ik bijvoorbeeld op een ander model nog niet de inspringende relingen bij de lantaarns (waar de davits noch moeten komen) gezien. Een belangrijke oorzaak hiervoor ligt waarschijnlijk bij de NVM modelbouwtekening, die voor veel modellen de basis is geweest. Die tekening laat dit inspringende relingwerk ook niet zien.

Het is al ter sprake geweest, davits en sloepen zijn nog niet aangebracht. Dat maakt het geheel veel te kwetsbaar, want de bovenbouw zal diverse keren van en op de romp gehaald/gezet moeten worden. En jullie willen echt niet weten hoeveel keer ik nu al weer dingen heb moeten herstellen die ik per ongeluk aanstootte.

Dit is dus de situatie van vandaag. Ik denk dat ik de romp voor zover dat kan van de tweede (1 mm noten) beplanking ga voorzien. In de tussentijd moet ik na gaan denken hoe ik de voor en achterkant ga doen.
Aan de voorkant ligt de uitdaging bij het goed vormgeven van de boeg, met name de boven het dek uitstekende verschansing.
Aan de achterkant moet ik een manier vinden om de "huid" tot en met de buitenwand van de twee overdekte dekken (hoofddek en onderpromenadedek) op te trekken zonder de dekken zelf definitief te plaatsen. Dat plaatsen en inrichten van die dekken kan pas als de buitenwand helemaal afgewerkt en gespoten is. Hier ligt best nog wel een uitdaging, en een definitieve oplossing heb ik nog niet. Maar dat maakt deze hobby juist zo leuk en spannend.

Als er echt iets wezenlijks te melden is volgt er wel weer een volgende aflevering. Ik ga eerst maar eens latten voor de tweede beplanking bij elkaar zoeken.

Tot de volgende keer,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Een kort verslag(je), maar toch een mijlpaal(tje) bereikt. De tweede beplanking zit er voor zover mogelijk op.
Dat viel in eerste instantie niet echt mee, maar dan realiseer je je pas weer dat je dit niet al te veel doet. Dit is nu in zo'n 5 jaar m'n vijfde romp, en met de eerste beplanking van de Rotterdam was ik 1,5 jaar geleden al klaar.
Het bestelde notenhout van 1x5 mm was gelukkig perfect, prachtig scherpe hoeken en kaarsrecht. Echt eersteklas hout, dat je bijna nooit in een bouwkit aantreft. Omdat er geen al te scherpe rondingen zijn (de voor- en achter steven zijn uit "gestapelde" stukken MDF gemaakt) was weken niet nodig, en konden ze direct op de eerste beplanking gelijmd worden. Omdat het noten nogal bros is heb ik geen punaises of spelden gebruikt, want dan splijt het hout ook na voorboren toch wel vrij snel. Ik had van mijn vorige rompen nog een 15-tal klemmetjes die ik ooit in de VS had besteld, en op zich werken die prettig. Ik heb helaas geen foto daarvan gemaakt, maar eerder in het verslag van de Mississippi boot wel, vandaar die even uit de lappenmand gehaald om het principe duidelijk te maken:



Op zich een heel prettig systeem, maar jammer genoeg zijn de klemmetjes en de "knoppen" van de schroeven die je in het hout draait van zacht gietmetaal gemaakt. Daardoor verbuigen de klemmetjes bijna elke keer dat je ze gebruikt, en willen de schroefpennetjes wel eens doldraaien. De klemmetjes kan je weliswaar terugbuigen maar na een aantal keren breken ze dan af. De dolgedraaide schroefpennetjes kan je wel weer vast krijgen door met een tang flink in het handvat te knijpen.
Het was een "net wel/net niet" situatie, want aan het eind had ik er nog maar 5 over, en moest ik de laatste paar latten toch met voorgeboorde punaises vastzetten. Het ging wel langzaam, want ik kon maar één lat tegelijk doen, en dan weer lang genoeg wachten voor de volgende, toch zeker wel een 20 minuten met de "snelle" witte houtlijm die ik gebruik.

Maar na ruim een week elke dag een paar uur was het wel gelukt. Daarna gelijk maar opgeschuurd, want ik was nieuwsgierig hoe ze daar uit zou komen. Daardoor totaal vergeten een foto te maken, dus alleen foto's van de geschuurde versie:

Zij aanzicht:



Ondersteboven, van voor gezien:



Ondersteboven van achter gezien:



Goed is te zien dat er een grote variatie in kleur is van de latten. Dat is me bij noten wel meer opgevallen, van heel licht to heel donker bruin. Maar dat maakt bij deze romp natuurlijk niet uit omdat ze toch een kleur gaat krijgen.

Het resultaat viel me enorm mee. De beplanking zelf hoeft voor zover ik nu kan zien niet geplamuurd te worden, een aantal lagen spuitplamuur moet voldoende zijn om haar helemaal strak te krijgen. Alleen aan de voor- en achtersteven zal aan de overgang tussen beplanking en MDF delen ietsjes plamuur nodig zijn, maar ook minimaal. Als je met je vingers erover strijkt voel je geen niveauverschil.

Aan de voor- en achter steven zijn aan de bovenkant wat stroken niet voor de tweede keer beplankt. Hier moeten de verschansingen die ik van messing wil maken naadloos aan gaan sluiten op de romp. Daar heb ik wat ruimte voor gereserveerd, die later als de verschansingen staan opgevuld gaan worden met plamuur of putty, om dan de overgang glad en vloeiend af te kunnen schuren.

Dat is de situatie van nu. Als volgende moeten er nog wat zaken aan de romp gebeuren:

• patrijspoorten boren
• schroefassen met uithouders plaatsen
• ankerkluizen insnijden/bijtelen
• stabilisator nissen afwerken.

Daarna gaat ze in een eerste laag spuitplamuur en probeer ik haar zo veel mogelijk "spuitklaar" te maken.
Pas dan wil ik de messing verschansingen gaan plaatsen, want als die erop zitten wordt het geheel erg kwetspaar, en wil ik aan de onderkant eigenlijk op het spuiten na niets meer te doen hebben.

Tot de volgende keer.

Groet,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Zo, er is weer een ei gelegd zo rond de Pasen. In het totaal wellicht een kriel eitje, maar het voelde aan als een struisvogel ei!!!!! Het eeste "aktiepunt" uit mijn vorige verslag is uitgevoerd: de patrijspoorten zijn geboord.

Toen ik aan dit schip begon heb ik me een hoop dingen niet gerealiseerd, en misschien maar goed ook. Één van die dingen waren de patrijspoorten, zowel wat betreft het aantal, als het probleem hoe die op de huid van het schip af te tekenen. De tekeningen van de RDM geven de patrijspoorten in de vorm van lijsten per dek, te weten van boven naar onder het Onder Promenadedek, het Main dek, en de A-, B, en C-dekken. Deze dekken volgen grotendeels de zeeg van het promenadedek, en met een vaste afstand van de patrijspoorten vanaf de dekken moeten de patrijspoortlijnen dus ook de zeeg volgen. Verder worden de langsposities aangegeven met de spantnummers waartussen de patrijspoorten worden aangebracht. Ik ben begonnen die lijsten in Excel over te nemen, hieronder een grafische weergave daarvan:



Snel even geteld, en dan kom ik totaal uit op 729 poorten!!!
Met de spantnummers heb je nog niet de langscoördinaat van een poort. De spantafstand is namelijk niet overal even groot. Het grootste (midden)gedeelte heeft een (1:1) spantafstand van 825 mm, maar aan het voor- en achterschip zijn er ook stukken met een spantafstand van 685 en 610 mm. Daar heb ik toen ik daar het eerst mee in aanraking kwam in Excel een macro voor gemaakt, die in de vorm van een functie de langscoördinaat voor een gegeven spantnummer uitrekent. Maar die langscoördinaat is de positie van de poort gemeten over hart schip, en niet langs de scheepshuid. Het bepalen van de juiste plaats van de patrijspoorten op de scheepshuid heb ik in twee stappen gedaan. Ik vermoed dat er hier ervaren bouwers zijn die deze werkwijze omslachtig en niet echt noodzakelijk vinden, maar ik ben ook maar een nieuweling in deze tak van sport en ik kon zo snel geen andere werkwijze bedenken.
Als eerste heb ik de zeeglijn van de poorten per dek uitgezet. Ik had gelukkig met het maken van de romp de bovenkanten van de rompspanten de zeeg van het promenadedek laten volgen. Het probleem was dus om lijnen op de romp te krijgen die een vaste vertikale afstand hebben tot het promenadedek. In het midden van het schip zijn de scheepswanden zuiver vertikaal, dus zou je dat gewoon met een lineaal of schuifmaat kunnen aftekenen. Maar naar het voor- en achterschip gaat de romp schuin lopen, en is dat niet meer zo eenvoudig te doen. Voor dat doel heb ik onderstaand hulpstuk gemaakt:



De onderkant van de grote plaat moet op de bovenkant van de spanten vallen, de kleine blokjes zorgen ervoor dat de spanten er precies tussen vallen. In het latje dat daarop loodrecht is gelijmd zijn 5 gaatjes geboord op de afstanden die de patrijspoorten van de 5 dekken onder het promenadedek liggen. In die gaatjes past (strak) een stalen pennetje met een scherpe punt. Het is misschien allemaal niet zo duidelijk uitgelegd, maar wellicht dat onderstaande foto het geheel wat duidelijker maakt:



De bovenkant van de kiel waar de blokhaak op staat loopt wel horizontaal, en volgt dus niet de zeeg, dat doen alleen de bovenkanten van de spanten waar de aftekenmal op rust, Door dus nu de mal met de blokhaak zuiver vertikaal te stellen en dan de mal zover te verschuiven dat de punt van de stalen pen de huid raakt heb je de precieze vertikale positie van de hartlijn van de poorten en de plaats van het midden van de spant op de huid. Met een klein tikje met een hamer heb je dan een centerpunt die die plaats markeert. Om dat wat duidelijker zichtbaar te krijgen had ik banen dun (geel) afplaktape op de romp geplakt. Op bovenstaande foto ben ik bezig met het derde (A) dek van boven, van de bovenliggende Main en Onder Promenadedekken zijn de potloodlijnen die de aftekenpunten verbinden (met moeite) zichtbaar. Op deze manier zijn dus de zeeglijnen van alle 5 dekken aan stuur- en bakboord afgetekend.
De volgende stap is de langsposities van de poorten bepalen. Midscheeps is dat weer geen probleem omdat de romphuid daar parallel loogt met de hartlijn. Maar naar het voor- en achterschip gaat dat weer schuin lopen, dus liggen de plaatsen van de poorten langs de huid niet vast met de positie langs hart schip. Om het niet nog ingewikkelder te maken volsta ik hier met de opmerking dat ik door het opmeten van de spantafstanden langs de huid de plaats van de poorten langs de huid heb berekend, waarvoor ik weer een aparte Excel macro moest schrijven. Maar als je dat voor 729 poorten moet doen is dat een tijdsinvestering die zich snel terugbetaalt. Uiteindelijk heb ik die uitgerekende langsposities in een tekenprogramma ingevoerd en uitgeprint. Deze heb ik toen per dek langs de hartlijnen op de romp geplakt, zoals hieronder te zien is voor het boven promenadedek.



Op de papieren stroken is te zien dat daarop de onderliggende dekken ook al uitgeprint zijn, en door telkens een strook af te snijden had ik dan gelijk de mal voor het onderliggende dek. Op de mal zijn de poortposities geprint, en die heb ik door een hamertikje op een krasnaald (gebruikt als centerpunt) op de romp overgenomen. De centerpunten heb ik vervolgens gebruikt voor het voorboren met een 1 mm boortje, dat daarna opgeboord tot de eindmaat van 2 mm, een beperkt aantal (eerste klas hutten en eetzalen) moesten nog tot 2,5 mm worden opgeboord.
Hieronder een foto van het eindresultaat voor de stuurboordzijde, maar daarop zijn de poorten lang niet allemaal te zien. Dat zal pas het geval zijn, denk ik als de romp licht grijs en wit is gespoten. Een detailfoto geeft daaronder een wat beter beeld.





Op het eerste gezicht lijkt het een chaos van poorten. Als je bezig bent herken je wel steeds een bepaald ritme, maar als je daar dan even in zit, ben je het plotseling weer kwijt. Ik herken dat gevoel wel van vroeger op de dansvloer!!!
De logica van de plaatsing van de poorten zie eigenlijk alleen als je de dekplattegronden met hut- en zaalindelingen erbij hebt.

Even nog een plaatje van bakboord, met de bovenbouw erop.



Dit is niet alleen voor het plaatje, want ik ben hier bezig het voordek pas te maken en daarna definitief vast te zetten. Dat is ondertussen gebeurd, en ik ben nu bezig met het maken van een mal voor de uitslag van het boegboord. Tot nu toe heb ik voor de bovenbouw alle uitslagen kunnen berekenen en tekenen, maar voor het boegboord lukt dat niet. Dat is echt een kwestie van mallen pasmaken van dun karton, en dat gaat tot nu toe echt niet vlot. Ik ben nu al aan m'n vijfde correctie, en begin er nu pas in te geloven dat het de goede kant op gaat. Maar daarover later meer.

Groet,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"

Het vorige deel van dit verslag dateert alweer van april 2011, 10 maanden geleden dus. Dat betekent niet dat ik niets gedaan heb, maar wel dat wat ik gedaan heb weinig met modelbouw te maken heeft. Naast dat ik het forum wel ben blijven volgen is er tot begin februari weinig aan de Rotterdam gebeurd. Ik heb nu eenmaal moeite om mijn concentratie over meerdere klussen te verdelen (vrouwen zijn daar van nature veel beter in), en andere aktiviteiten namen me dusdanig in beslag dat er dus niets gebeurde. Maar begin februari eindelijk weer begonnen.

Ik was gestopt met te zeggen dat ik de uitslag voor de voorverschansing aan het maken was, maar dat dat niet echt goed wilde lukken. Om dat te omzeilen ben ik met de achterverschansing begonnen. In wezen is die veel complexer, omdat die zich over drie dekken (main deck, onder-promenadedek en promenadedek) uitstrekt. Voor de rest zit daar een knik in, de verschansing tussen het main deck en het onderpromenadedek loopt met de scheepshuid mee, en die loopt daar schuin. Die tussen het onder-promenadedek en promenadedek staat zuiver vertikaal.

Het maken van de uitslag van het onderste (schuine) gedeelte was ook nog wel complex, maar daar kon ik aan rekenen omdat ik de maten van de beide dekken exact kende. Dat resulteerde in de volgende uitslag:


Over mijn eerste ervaringen met etsen sinds lange tijd zal ik hier maar niet uitweiden, daarover plaats ik binnenkort wel een apart verslag in een reeds lopende discussie van het "Verlijmen en Constructie" forum.
Na het uitetsen het etsdeel zo goed mogelijk in vorm gebogen, zodanig dat het met minimale kracht met twee-componentenlijm aan de romp kon worden bevestigd.


Met wat vastgelijmde hulpblokjes werd het op zijn plaats gehouden.

Daar bovenop moet het tweede deel van de verschansing komen, die van het onderpromenade naar het promenadedek loopt. Deze is zuiver vertikaal, dus de uitslag is wat eenvoudiger omdat je dan alleen met de zeeg rekening hoeft te houden. Wel is deze een stuk langer, en kon niet uit één deel gemaakt worden, omdat de maximale afmeting die ik kan etsen 250 mm is. Hieronder het etsdeel van één kant, de andere kant is het spiegelbeeld:



Ook deze na het etsen zo goed mogelijk in de goede vorm gebogen en met twee-componentenlijm en tijdelijk wat tape vastgezet.



Om te passen heb ik de dekken er tijdelijk ingezet en ook de bovenbouw er even opgezet.



Hier zit hem namelijk het probleem. De beide overdekte dekken (main deck en onder-promenadedek) kunnen (met hun inrichting) pas geplaatst worden als de buitenkant van de romp volledig af is, dus ook gespoten. Het afsluiten van de openingen in de verschansingen gaat namelijk niet lukken als die dekken al aangebracht zijn. Het verder werken aan de dekken heeft dus pas zin als de romp volledig klaar is.

Er zitten nog flinke openingen tussen de tweede beplanking van de romp en de etsdelen van de verschansingen. Die ga ik echter pas aanpakken als de romp verder in de ruwbouw af is. Daarvoor was nu dus de voorplecht aan de beurt. De uitslag voor die verschansing was zo goed als mogelijk in (dun) karton gemaakt. De uiteindelijke versie zag er zo uit:



Ook deze na uitetsen zo goed mogelijk in vorm gebogen. Ik kan niet kwantificeren hoeveel gedoeld dat vroeg, want daar is geen SI-eenheid voor, dus laten we het op veel houden. Toen hij voldoende naar mijn zin op de romp aansloot ook deze met twee-componentenlijm vastgezet:



Tijdens het uitharden de verschansing met wat aan de romp gelijmde blokjes op zijn plaats gehouden. Die zijn op deze foto al verwijderd, maar de resten zijn (onder meer op de rood omcirkelde plaatsen) nog wel te zien. Deze kunnen later makkelijk weggeschuurd worden.

De stukken tussen de voorverschansing en de opbouw van het promenadedek steken ook nog iets boven het dek uit. Die lopen met de schuinte van de romp mee, waardoor het niet mogelijk is om daarop al de reling te maken. Deze staat namelijk zuiver vertikaal, en ook in het echt iets (op schaal 1mm) naar binnen geplaatst. Die komen later aan bod, als het uitgeëtste dek geplaatst is. Hieronder een overzicht van de voorkant, met de verhoging van de scheepshuid boven het dek uit tot aan de bovenbouw die hier ook weer even erop is geplaatst.



Om de romp verder klaar te maken voor de definitieve afwerking moeten er nu nog twee dingen gebeuren, namelijk de schroefaskokers en de ankerkluizen.

De juiste plaatsing van de schroefaskokers is best wel ingewikkeld omdat ze zowel van voor naar achter naar beneden en uit elkaar lopen. Uiteindelijk heb ik besloten daarvoor een hulpstuk als mal te maken, dat ik ook heb uitgeëtst. Dit is hieronder te zien:



Ik kan begrijpen dat dit er wat verwarrend uitziet, maar wellicht dat de bedoeling wat duidelijker wordt op de foto hieronder, waar dit hulpstuk op de onderkant van de romp is aangebracht, en de bakboord schroefas vrijwel op maat gemaakt erin is gemonteerd.



Als beide schroefassen op deze manier pas gemaakt zijn kunnen ze aan de romp gelijmd worden, waarna dan ook nog de schroefasuithouders tussen romp en schroefassen moeten worden pasgemaakt.

Dat komt in een volgend deel van dit verslag aan bod, samen met de ankerkluizen. Dan is de romp zover dat alle oneffenheden weggewerkt kunnen worden en de voorbereidingen voor het definitieve spuiten kunnen beginnen.

Tot dan, met groet,

Ad Bakker

reacties zijn welkom maar dan op het forum "bouwverslagen schepen"