scratchbuilt onderzebootjager friesland klasse

[Roel van Essen]

Nee, Frederik, je antwoord was prima...

@Han: voor de komst van gasturbines waren stoomturbines voor middelgrote en grote schepen dé manier om een schip met een bloedgang aan te drijven.

[han mul]

Dacht ik toch dat er na de tweede wereldoorlog niet meer onder stoom gevaren werd. Weer wat wijzer geworden.
De romp zit ondertussen in de polyester. Ik zal binnenkort eens wat fotoos plaatsen.

[Roel van Essen]

typ op wikipedia maar eens Friesland klasse in.
Dan lees je o.a. dit:


"De jagers van de Frieslandklasse waren voorzien van twee ketelruimen en twee machinekamers. Beide ketelruimen waren uitgerust met twee Babcock & Wilcox ketels met regelbare oververhitter vuurhaard. Uit economisch oogpunt werd er gevaren op één ketelruim. De machinekamers waren voorzien van hoge- en lagedrukturbines en een uitschakelbare kruisvaartturbine voor economische vaart. Het vermogen bedroeg 60.000 apk. De ontwerpsnelheid bedroeg 36 knopen (zeemijl/uur), in de praktijk konden sommige eenheden zelfs 42 knopen halen."

[stoker]

Oorspronkelijk geplaatst door F.van.Gent

Hij spreekt over 4 ketels
Dus zullen het wel stoomketels geweest zijn
En die waren dus meestal geklonken
mvg
Frederik

Er waren inderdaad 4 ketels verdeeld over 2 ketelruimen.
Ik heb zelf in die ketelruimen gewerkt en gevaren, maar klinknagels heb ik niet gezien.

groeten, stoker

[F.van.Gent]

Oorspronkelijk geplaatst door stoker

Er waren inderdaad 4 ketels verdeeld over 2 ketelruimen.
Ik heb zelf in die ketelruimen gewerkt en gevaren, maar klinknagels heb ik niet gezien.

groeten, stoker

Waren die dan al gelast net na de oorlog dus
mvg
Frederik

[raf]

hallo frederik

na 41 werden de duitse duikboten reeds gelast dus ik denk wel dat de techniek van het lassen op het laatste van de oorlog wel door verchillende landen zo geperfectioneerd was dat ze een ketel konden lassen

groetjes raf

[F.van.Gent]

Oorspronkelijk geplaatst door raf

hallo frederik

na 41 werden de duitse duikboten reeds gelast dus ik denk wel dat de techniek van het lassen op het laatste van de oorlog wel door verchillende landen zo geperfectioneerd was dat ze een ketel konden lassen

groetjes raf

Dan zal dat wel een soort gezegde zijn
Als dat de klinknagels rond vlogen he

Ps
Ze vlogen dus wel om je oren
Heb het nog even nagekeken hoor
mvg
Frederik

[stoker]

Oorspronkelijk geplaatst door F.van.Gent

Dan zal dat wel een soort gezegde zijn
Als dat de klinknagels rond vlogen he

Ps
Ze vlogen dus wel om je oren
Heb het nog even nagekeken hoor
mvg
Frederik

Het is inderdaad een soort gezegde.
Ik heb nog een foto van een B&W ketel van een B-jager (Friesland-klasse)
Op die foto is te zien dat de stoomhouder en de drie waterhouders gelast zijn.
De ketelombouw (het gedeelte waarbinnen de verbranding plaatsvindt en nagenoeg drukloos is) is met bouten in elkaar gezet.
Hoe die foto op dit forum te plaatsen weet ik niet.
Als iemand dit wil doen, geef een mailtje en ik stuur hem op.

groeten, stoker

[han mul]

Heren,
Ga gerust door met de discussie.
Altijd leuk om van ervaringsdeskundigen te horen hoe het er op die schepen aan toe ging.

Ondertussen pruts ik lekker door.

De romp is geschuurd.



Vervolgens in de polyester laminaat gezet.


En van z'n voetstuk gehaald. Ik vindt 'm nog niet helemaal 100%. Wordt dus weer schuren, plamuren etc... En natuurlijk op dezelfde bouwwijze gaat straks het dek er ook op.

[raf]

hallo

effe door prutsen noemt hij dat hahahaha
mooie romp al kun je der op een foto niet zoveel over zeggen maar normaal zou ze kaarsrecht moeten zijn op deze bouw wijze
ik blijf volgen want dit wordt echt een mooieboot

groetjes raf

[Ad Bakker]

Ik wil nog even terugkomen op de eerdere opmerkingen over lassen van ketels en schepen, omdat het hier om een heel interessante fase in de scheepsbouw gaat.
Ketels werden al voor de oorlog met succes gelast. Vreemd genoeg bleek later dat dit succes voornamelijk lag aan de hoge werktemperatuur (zie hieronder). Er zijn wel een aantal flinke ongelukken mee gebeurt, maar die hebben in de geschiedenis wat minder aandacht gekregen. In de scheepsbouw werden marineschepen ook al vroeg met succes gelast, met name onderzeeërs. Dat zijn natuurlijk wel heel aparte schepen, met een dikke romp en de belasting bestaat voornamelijk uit druk, wat achteraf gezien een voordeel was. Toen in de Tweede Wereldoorlog de Duitsers op grote schaal geallieerde koopvaardijschepen torpedeerden ontstond er een grote behoefte naar snel te bouwen, grote schepen en bestelden zowel de Engelsen als Amerikanen grote hoeveelheden schepen bij Amerikaanse werven. Om de productie op te kunnen voeren gingen die ook over op gelaste rompen, deze schepen zijn bekend geworden onder de naam Liberty schepen. Aanvankelijk waren ze een groot succes, maar met name kort na de oorlog viel het op dat er wel erg veel ongelukken mee gebeurden. Sommige ongelukken vonden zelfs plaats terwijl het schip in de (veilige?) haven lag en plotseling doormidden brak. Een mooi voorbeeld is de T2 tanker Schenectady, zie foto hieronder.

Na een aantal van dit soort ongelukken viel het op dat ze altijd bij lage temperatuur plaats vonden. Uit uitgebreid onderzoek bleek dat met name de lassen een hoge z.g. bros-taai overgangstemperatuur hadden. Normaal ligt deze overgang voor "normaal" staal zo laag dat dit geen probleem oplevert. Het bleek echter dat door het lassen het staal een soort warmtebehandeling onderging die deze overgang verschoof tot temperaturen boven het vriespunt. Het gevolg was dat de Liberty schepen braken bij lage temperatuur onder invloed van trekspanningen in het materiaal, die nog eens werden verhoogd doordat deze schepen relatief stijf waren ontworpen. Ik noem dit wel eens een echt spectaculair staaltje van "door schade en schande wijs geworden".
De oplossing bestaat uit verbeterde lasprocedures die de effecten van het lassen op de bros-taai overgang verminderen, en "flexibeler" bouwen waardoor trekspanningen lager blijven. Voor het beoordelen van de laskwaliteit is de z.g. kerfslagproef ontwikkeld (ook wel Charpy-V proef genoemd). Daarbij wordt een gelast proefstaafje met een kerf kapotgeslagen, waarbij de breukenergie wordt gemeten. Brosse breuk (ongewenst) heeft een lage breukenergie, taaie een hoge. Tot op vandaag worden deze proeven nog uitgevoerd om lasprocedures te kwalificeren.

Het lijkt wel een college, maar nogmaals: het is een markant stukje scheepvaarthistorie, en ik weet dat sommige deelnemers aan dit forum dat wel interessant vinden.

Groet,

Ad Bakker

[F.van.Gent]

[Ik heb na de oorlog toch zat geklonken ketels gezien hoor
Zo als bij heimachines etc etc
mvg
Frederik

[raf]

hallo ad

bedankt voor deze belangrijke info
bij duikboten is men eerst begonnen met het waterdichte compartiment te lassen daar dit inderdaad veel sneller kon gedaan worden dan dat alles geklonken moest worden
het lassen gebreurde nog met karbure in speciaal ontworpen potten waar dan de gas die vrijkwam gebruikt werdt om te lassen
een korf die je kon laten in het water zakken zorgde voor de reactie tussen de carbure en het water waardoor er dus een brandbaar gas gevormd werdt

de rest van de romp werdt geklonken omdat het lassen eigenlijk kostbaar was en deze mensen die dat konden zo snel mogelijk naar de volgende druk romp werden verplaatst om aan de volgende boot te beginnen

een andere equipe klonk dan de huidplaten aan de opgelaste stutten en werkte de boot verder af

nada de oorlog vorderde werdt er ook ander staal gebruikt (type41)en werden de boten volledig gelast doordat de procedure van de gas opwekking verbeterd werdt en er flexibeler gewerkt kon worden
ook de rontgen apperatuur om het opsporen van slechte lassen werdt indienst gesteld en zo konden lekken vroeger worden opgespoord wat vooral de latere bemanning plezieriger vond LOL
deze boten konden ook dieper duiken door dat nieuwe staal
als je ziet dat bij een type 7c in het begin maar een opname of 20 werdt gemaakt en bij het type 21 meer dan 1000 dan zie je dat die rontgen opnames meer en meer belangrijk werden
nu bij een moderne duikboot worden alle lassen gekontroleerd
en dat zijn ettelijke kilometers

maar waneer is men het punt lassen gaan gebruiken want mede door deze manier van lassen heb ik dus werk hahahaha

groetjes raf

[Ad Bakker]

Ik heb na de oorlog toch zat geklonken ketels gezien hoor
Zo als bij heimachines etc etc

Dat is ook zo. Klinken en lassen zijn lange tijd naast elkaar toegepast, de ss Rotterdam bijv. was in 1959 een van de eerste geheel gelaste passagiersschepen. Zelf ging ik in 1967 bij de RDM (bouwer van de ss Rotterdam) werken, en zelfs toen hoorde je nog volop klinken op de werf. Wat bij de ss Rotterdam wel heel speciaal was voor die tijd, is het feit dat ook de gehele aluminium dekopbouw (op de expansievoegen na) gelast was. In de vliegtuigbouw werd toen bijv. nog volop geklonken, hoewel Fokker toen ook al veel lijmde, bijv. aan de Friendship.

Groet,

Ad Bakker

[Ad Bakker]

Oorspronkelijk geplaatst door raf

hallo admaar waneer is men het punt lassen gaan gebruiken want mede door deze manier van lassen heb ik dus werk hahahaha

Ik weet dat niet, maar (oude)autokenners zullen dat zeker weten. Ik zal het eens aan een bevriede "autofreak" vragen, en aan iemand die ik beschouw als een wandelende lasencyclopedie.

ook de rontgen apperatuur om het opsporen van slechte lassen werdt indienst gesteld

Daar weet ik wel wat meer over, maar dat was wel wat later. Pas eind jaren zestig/begin jaren zeventig kwamen draagbare röntgen apparaten beschikbaar, en die waren niet geschikt voor echt dikwandige constructies. Bij de RDM bijv. hadden we een complete bunker met meters dikke betonnen wanden voor het röntgenen van lassen in dikwandige drukvaten voor kernenergiecentrales (wanddikten van een paar honderd millimeter!). Ik durf het niet zeker te zeggen, maar het zou best kunnen dat hier later ook de lassen van bij de RDM gebouwde onderzeeërs getest zijn.

groet,

Ad Bakker