Bouwverslag ss "Rotterdam" (V) schaal 1:200

[Ad Bakker]

Toen ik klaar was met mijn Mantua Mississippi boot heb ik de weblog hierover al gemeld dat ik plannen had de ss Rotterdam van scratch te gaan bouwen. Die plannen zijn inmiddels al verder uitgekristalliseerd, en ik ben dan ook volop met de voorbereidingen bezig. De tekening uit 1960 die ik via de NVM heb aangeschaft is erg goed. Hoewel het maar 1 A0 tekening is, bevat deze alle benodigde informatie. De auteur (H. Groen) bouwde echter met de stapelmethode op schaal 1:250, terwijl ik een model op spanten op schaal 1:200 wil bouwen. Zelfs op deze grotere schaal ben ik al bang dat mijn handen te grof zullen zijn voor een aantal details.
Het opschalen van een tekening is met de tegenwoordige kopieer- en scantechnieken natuurlijk geen probleem meer (in 1960 was het nog allemaal lichtdruk werk, en was dat een heel ander verhaal), maar een stapelbouw model t.o.v. een spantmodel is toch een behoorlijk verschil. Allereerst zijn alle spantafmetingen (een tabel op 0,25mm nauwkeurig) voor de buitenkant van de romp. Voor lattenbouw op spanten moeten deze dan natuurlijk gecorrigeerd worden voor de beplankingsdikte. Ik denk hierbij aan 2,5mm (eerste laag 1,5mm, tweede laag 1mm). In eerste instantie denk je dat eenvoudig te doen door de huiddikte van de spantranden af te halen. Midscheeps is dat geen enkel probleem, maar naar de boeg en achtersteven gooit de langshelling van de scheepshuid roet in het eten. Daarnaast zullen, met name door afronding, de spantposities in het model niet exact samenvallen met die op tekening. Ik weet echt niet of dit een standaard probleem met ook een standaard oplossing is, daarvoor loop ik nog te kort rond in dit wereldje. Ik heb nog wel wat op internet rondgekeken, maar kon niets vinden (betekent niet dat het er niet is, maar zegt misschien wat over mijn zoekcapaciteiten).
Om toch aan de slag te kunnen heb ik daarom besloten dit probleem analytisch (wiskundig) op te lossen. Ik wil hier niet in detail treden over de lineaire algebra/vectoranalyse die hiervoor geschikt is, en alleen het resultaat hier melden. Hieronder een screenshot van het Word document waarin ik de uiteindelijke oplossing (geschoond van vector notatie) heb samengevat:




Waar ik nu nieuwsgierig naar ben, is of een dergelijke oplossing (er zijn meerdere methoden denkbaar) al "gesneden koek" is voor doorgewinterde modelbouwers. Reacties hierover zijn meer dan welkom!!!!! Ondertussen ga ik maar met bovenstaand resultaat aan de slag met het dimensioneren van alle spanten. Als er weer iets te melden valt zal ik dat zeker doen.

Tot dan,

Ad Bakker

[wimg]

Ad,

Mooi te zien dat je bent begonnen met je Rotterdam. We gaan het zeker weer volgen. Je vorige model kennende wordt dit weer mooi.

Je pakt het grondig aan zeg. Je haalt er zelfs wiskunde bij! Op het gebied van wiskunde kan ik je slecht helpen; bij mij komt na 1, 2 en 3 al gauw "veel".

Volgens mij gebruiken erg weinig mensen berekeningen om de spanten smaller te maken. Ikzelf teken een lijn parallel op de spant. (Bij Autocad heet zoiets een offset) De afstand van de parallelle lijn is dan de plankdikte loodrecht gemeten op de spant.

Misschien iets te kort door de bocht, maar het werkt (bij mij).

Wim

[Ad Bakker]

Wim,

Leuk dat je zo snel reageert. Wat betreft de wiskunde: het bloed kruipt waar het niet gaan kan. AutoCAD had ik ook wel aan gedacht, maar ik heb daar geen toegang toe. Aanschaffen is geen optie, voor de duizenden Euro's die daarmee gemoeid gaan heb ik wel leukere bestemmingen. Ik heb via mijn oude werk wel toegang tot diverse software, maar AutoCAD is daar niet bij. Ik beperk me toch liever tot software die ik thuis kan draaien (op mijn oude werk zou dat een Unix workstation zijn).

Ad

[wimg]

Ad,

om de spant te verkleinen gebruik ik in het geheel geen software. Of je moet een zacht potlood bedoelen

De Autocad term heb ik even aangehaald voor de mensen die weten wat er mee bedoeld wordt.

Ikzelf gebruik de hierboven genoemde "software" , samen met een geodriehoekje.
Langs de hele spant haaks de parallelle lijn uitzetten. (Hart van geodriehoek op raaklijn spant en haaks daarop de versmalling aftekenen.)

Voila!

Wim

[Ad Bakker]

Wim,

Ik begrijp'm. Je corrigeert dan alleen niet voor de helling die de scheepshuid maakt met de langsas van het schip. Dit zal niet veel zijn (als je de spanten tenminste niet te veel t.o.v. tekening posities verschuift), en is later wel te corrigeren met schuren. Maar, eigenwijs als ik ben ga ik toch maar verder op de ingeslagen weg. Daarnaast kost dit veel meer tijd, en daar is mijn vrouw wel blij mee. Des te langer het duurt des te beter, tenmiste wat haar betreft. Het schrikbeeld van boten in alle hoeken en gaten van ons huis laat haar niet los, zeker niet na de relatief korte bouwtijd van de Mississippi boot.

Ad

[wimg]

Ad,

Als het lang moet duren.....
Ikzelf heb het spanten plan van mijn Marieje 1 op 20 ook gecontroleerd.
Alles wat ik had was een spantenplan. Ikzelf heb daarmee de lijnenplannen getekend. (Horizontaal en vertikaal. Speciaal een rol behang voor gekocht )Daaruit kwam naar voren dat een (of 2, daar wil ik af zijn) spanten in de boeg niet goed strookten.
Ik ben de lijnenplannen aan het hertekenen geweest en heb op basis van de nieuwe tekeningen de spanten opnieuw getekend. Kijk, op die manier duurt het natuurlijk ook lang

Je corrigeert dan alleen niet voor de helling die de scheepshuid maakt met de langsas van het schip.

Bedoel je hiermee de hoek die de huid maakt tegen de spant in de langsrichting gezien?

Ook dit is op een grafische manier te bepalen. Je weet namelijk de diktes van de spanten. Je tekent de spant met de achterzijde (*) op de plaats die in het lijnenplan is getekend en je zet dan de houtdikte uit. Op het lijnenplan kun je nu exact zien waar de huid moet lopen aan de voorzijde van het hout van de spant. Dan heb je dus grafisch bepaald wat jij wiskundig doet. (En ik denk dat je een van de weinigen bent die het zo doet.) Wanneer je de spanten strookt gebeurt dit op de beschreven manier OF gewoon met een latje wat je langs de spanten houd.

Ik denk dat juist die laatste methode het meest gebruikt wordt (Als de spanten al afgeschuind worden.)

(*) Dit geldt voor alle spanten vanaf je grootspant naar voren. Vanaf je grootspant naar achteren is het net andersom, je zet dan de voorkant van de spant tegen de lijn. (Teken het maar eens, je zult dan zien waarom )

Ik blijf je in ieder geval volgen Ad,

Wim

Even een aanvulling:
In mijn Marieje 1 op 100 bouwverslag heb ik het hier ook een beetje over gahad. Niet over de achtergrond, maar over het eindresultaat; jij wilt dus dit bereiken:



(Dit staat hier genoemd.)

Wim

[Ad Bakker]

Wim,

Bedankt voor het meedenken. Ik denk dat het iets gecompliceerder is als de achterzijde (in de richting van het voorschip) of de voorzijde (in de richting van het achterschip) van de spant niet precies samenvallen met de spantposities op tekening. Dit kan het geval zijn door afronding (de posities op de ss Rotterdam tekening zijn op halve millimeters, en met een vermenigvuldiging met 1,25 voor schaal 1:250 -> schaal 1:200 kom je dan wel op rot posities uit), of doordat het constructietechnisch beter uitkomt (voor een spantmodel ligt dat nu eenmaal anders dan voor een stapelmodel).

Dit laatste komt weliswaar maar twee keer voor (1 maal voor en 1 maal achter), maar toch. Om je voor te zijn: de afmetingen van de spant op de nieuwe posities zijn natuurlijk ook van de tekening te benaderen, maar zoals ik al eerder zei: het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Van oorsprong ben ik werktuigbouwer, en hoewel ik later een andere richting ben uitgegaan blijft dat toch altijd hangen. Werktuigbouwers denken in hondersten of zelfs duizendsten van mimllimeters, en gruwen van een fout in de orde van millimeters. Ik ben kennelijk nog steeds niet klaar met de overgang naar dit andere vakgebied, en moet mezelf regelmatig tot de orde roepen als ik weer eens mijn hoofd breek over iets dat achteraf verwaarloosbaar is t.o.v. de overall nauwkeurigheid. Ik heb op het ogenblik weer zoiets als ik vooruidenk over het aanmaken van de spanten en aanverwante skeletdelen, maar daar kom ik nog wel eens op terug.
Waar ik wel nog even over van gedachte wil wisselen is de materiaalkeuze voor de spanten, valse kiel en langsverstijvingen. In bouwkits wordt natuurlijk vrijwel uitsluitend multiplex hiervoor gebruikt, maar een echt fijn materiaal kan ik dat niet vinden. Wat is erop tegen om MDF te gebruiken? Dat is in mijn ogen stabieler, en is veel beter geschikt om bijv. sleuven in te frezen. Wordt MDF ook hiervoor toegepast of is er een reden die ik over het hoofd zie waarom je het beter niet kunt gebruiken?.

Groet,

Ad

P.S. Ik ben onder de indruk van je Marieje, echt mooi maar de schaal............ Ik heb al uitgelegd dat ik voor de ss Rotterdam schaal 1:250 (ruim 91 cm) al te klein vind voor mijn handen, laat staan wat jij presteert. De sloepen van de HMS Victory waren niet veel kleiner, en wat voor moeite ik darrmee gehad heb wil je niet weten

[wimg]

Ad,

je moet vooral doorgaan op de door jou gekozen weg. Jij voelt je daar goed bij (en je vrouw ook )
Dat anderen het op een andere manier doen, ok. D'r zijn vele wegen naar Rome.

Je hout keuze.
Ik zou persoonlijk niet voor MDF kiezen. Het kan nogal slecht tegen water. Ook in je schip kan dat wel eens komen. (Of wilde je nu statisch bouwen?)
Voor m'n 1 op 20 Marieje heb ik voor de kiel een hardhouten lat genomen in de best benaderde breedte.
(Oh ja, ik ben ook "fietsenmaker" maar een fout van een halve mm vindt ik niet zo erg hoor )
Wel een goede lat kiezen, eentje zonder noesten en zo recht mogelijk.
Voor m'n spanten heb ik mijn huis-hout leverancier aangesproken: de groenteman

Tja, 1 op 100. Het kwam eigenlijk wel leuk uit, zo'n klein bootje bouwen.
Denk er over na om voor een volgend model ook eerst een kleintje te bouwen. Leuk voor op de TV (Hoewel, d'r moet in de nabije toekomst zo'n smalle tv komen. Daar passen ze niet op )

Keep on going!

Wim

[Ad Bakker]

Oorspronkelijk geplaatst door wimg

D'r zijn vele wegen naar Rome.

Inderdaad Wim, mijn voorlopige toeristische route is Kopenhagen, Oslo, Stockholm, St. Petersburg, Moslou, Warchau (via Minsk of Kiev), Praag, Wenen, Milaan, Napels, Rome En dan heb ik nog de pest in dat ik de Balkan en Griekenland links heb laten liggen. En dat allemaal op de fiets...... ik zei al: het kan mijn vrouw niet lang genoeg duren (maar ja, zij neemt haar Spartamet).

Ik stuur wel een kaartje,

Ad

[wimg]

Oorspronkelijk geplaatst door Ad Bakker

Inderdaad Wim, mijn voorlopige toeristische route is Kopenhagen, Oslo, Stockholm, St. Petersburg, Moslou, Warchau (via Minsk of Kiev), Praag, Wenen, Milaan, Napels, Rome En dan heb ik nog de pest in dat ik de Balkan en Griekenland links heb laten liggen. En dat allemaal op de fiets...... ik zei al: het kan mijn vrouw niet lang genoeg duren (maar ja, zij neemt haar Spartamet).

Ik stuur wel een kaartje,

Ad

Wel je fototoestel meenemen hoor! D'r zijn zat leuke dingen te zien onderweg.
Oh ja, ik neem aan dat je vooraf de juiste visa hebt geregeld?
Als je daar problemen mee hebt moet je me even een pb sturen. Ik hak regelmatig met dat bijltje.

Oorspronkelijk geplaatst door wimg

Je hout keuze.
Ik zou persoonlijk niet voor MDF kiezen. Het kan nogal slecht tegen water. Ook in je schip kan dat wel eens komen. (Of wilde je nu statisch bouwen?)Voor m'n 1 op 20 Marieje heb ik voor de kiel een hardhouten lat genomen in de best benaderde breedte.

Nog over het hout gedacht?

Wim

[Ad Bakker]

Als je daar problemen mee hebt moet je me even een pb sturen. Ik hak regelmatig met dat bijltje.

Wim,

Bedankt voor het aanbod, maar gelukkig zijn m'n visa nog geldig. Maar ik wacht nog even met vertrekken tot het eind van de maand. Eerst wil ik een kijkje nemen op de ss Rotterdam, want als alles volgens plan loopt (zou wel de eerste keer zijn) gaat hij dan (ik dacht de 24e) open voor het publiek. Anders heb ik misschien nog wel een achterdeurtje, want een oud collega van me is aangesteld als "commissaris puinruimen" bij het project.

Nog over het hout gedacht?

Jazeker. In de eerste plaats: ik bouw statisch, het echte varen laat ik aan anderen over (maar niet met mijn boot!). Als er geen andere bezwaren zijn dan het vocht, dan ga ik het toch eerst met MDF proberen. Ik kan nog even aarzelen, want ik ben nu bezig met een hulpconstructie voor m'n zaagbankje (je weet nog wel, dat Proxon apparaatje waarmee je ook sleuven kunt frezen). Het is maar een klein machientje, maar ik wil toch in de valse kiel en de langsschotten goed haaks sleuven kunnen frezen, vandaar die hulpconstructie (wat stukken MDF met daartussen kogelgelagerde ladengeleiders op elkaar stapelen, in jouw jargon). Daarna moet ik de spantdimensionering nog afmaken. Ik heb alles wel in Excel staan, maar helaas is de communicatie tussen Excel en het tekenprogramma dat ik wil gebruiken niet goed (zeg maar dat ze doofstom tegen elkaar zijn), en moet ik dat grotendeels weer met de hand overnemen. Dat kost dus weer een hoop extra tijd, maar je weet ondertussen wel hoe daar over gedacht wordt.

Groet, en tot als ik weer wat te melden heb,

Ad

[wimg]

We wachten op je volgende bericht Ad.

Wanneer je naar de R'dam gaat, gaat je fototoestel toch wel mee he?

Veel foto's maken; je hebt er namelijk altijd te weinig.
Wanneer je foto's van details maakt, of je maakt foto's van overzichten, probeer dan ergens in beeld een lineaal oid te zetten. Kun je later altijd de foto als maat referentie gebruiken.
Ikzelf heb bij de eerste foto's van de Marieje steeds een 30 cm lange schaal lineaal in beeld genomen.
Bij een latere serie heb ik het foto toestel in de ene en een rolband in de andere hand gehad. Is lastig, dus wanneer je een hulpje hebt (je zou je vrouw een dagje mee uit kunnen nemen) is dat wel zo handig.

Veel plezier in ieder geval op het grote voorbeeld,

Wim

[Sparks]

Mijn eerste schip. Vandaar dat ze bij mij een plaatsje onder de vitrine heeft.
Veel plezier bij het bouwen - kom je er helemaal niet, dan heb ik er misschien wel een in de aanbieding. De BV Rotterdam had al belangstelling, maar heeft niets meer van zich laten horen.

[Ad Bakker]

Zojuist heb ik een nieuwe weblog gestart over de bouw van de ss Rotterdam op schaal 1:200. Ik heb het nu (hopelijk) zo ingericht dat op de weblog zelf geen reacties mogelijk zijn, maar dat daarvoor doorverwezen wordt naar dit forum. Het verslag blijft hierdoor een geheel dat niet wordt onderbroken door allerlei parallelle discussies (die overigens ook best interessant kunnen zijn).

@Wim
Je zal het niet willen geloven, maar jij hebt de keuze voor weer een weblog bepaald. Toen ik jouw verslag van Marieje las, zag ik dat je in dezelfde problemen gekomen was als ik bang voor was, namelijk dat de draad van het verslag verloren raakte door tussentijdse discussies. De combinatie van een weblog met een daaraan gekoppelde forumdiscussie lost voor zover ik kan overzien dit probleem op. We zullen wel zien hoe dit loopt. Voorlopig heb ik een hoop te doen....

Groet,

Ad Bakker

[wimg]

Nou, mooi dat ik toch nog een bijdrage heb kunnen leveren

Net terug van vakantie, dus mooi op tijd om je verslag te lezen.

Ik ga het volgen,

Succes,

Wim