Tanen tuigage

Discussie in 'Historische Zeilschepen' gestart door WilV, 13 jul 2020.

  1. WilV

    WilV

    Lid geworden:
    17 aug 2017
    Berichten:
    20
    Locatie:
    Eindhoven
    Hallo,
    Ben zelf bezig met De Friesland en zie bij veel modellen dat voor de tuigage vaak blank touwwerk gebruikt wordt. Bij mijn weten werd er vroeger getaand en zou ik mogelijk kunnen nabootsen door de tuigage/touwwerk in waterbeits te zetten, drogen en daarna verwerken. Dit zou m.i. Het effect van tanen kunnen nabootsen. Heeft er iemand hiermee ervaring of andere tips?
     
  2. *Hans*

    *Hans* Vriend van modelbouwforum.nl Forum veteraan

    Lid geworden:
    30 okt 2012
    Berichten:
    5.540
    Locatie:
    Dordrecht
    Ik heb eerst eens op Wikipedia zitten lezen wat tanen nu precies voor proces was (https://nl.wikipedia.org/wiki/Tanen)
    Tanine zit o.a. ook in thee en het is in feite een looizuur. Je kunt lichte katoen in de thee leggen waardoor het donkerder kleurt, maar dan wellicht niet naar de donkerte waarin je het uiteindelijk wil hebben.
    Wanneer je een stukje eikenhout in water legt trekt de looizuur uit het eikenhout ook in het water, en dat zou ook gebruikt kunnen worden. Ik heb wel ervaring met kleuren met thee, maar niet met kleuren met eikenwater.
     
  3. WilV

    WilV

    Lid geworden:
    17 aug 2017
    Berichten:
    20
    Locatie:
    Eindhoven
    Hoi Hans, ja met zwarte thee heb eens zeilen bewerkt maar geen wit touwwerk. Zal wel proberen. Bedankt voor de reactie.
     
  4. Stephan Kertész

    Stephan Kertész

    Lid geworden:
    5 jul 2019
    Berichten:
    4.051
    Locatie:
    Ittervoort
    Ik heb nu laatst het touw gekleurd met koffie, dit gaf een beetje gelige kleur. Toen heb ik onder de koffie de action acrylverf gemengd (zwart) en kreeg ik een mooi resultaat.
     
  5. pietsan

    pietsan Forum veteraan

    Lid geworden:
    10 dec 2011
    Berichten:
    5.878
    Locatie:
    Zeeuws-Vlaanderen
    Ik heb toevallig een paar dagen geleden geprobeerd katoen te kleuren met thee, twee zakjes in een kleine kom goed laten trekken zodat de thee behoorlijk donker werd en het resultaat is een licht bruine kleur na een half uurtje in de thee, dus echt donker bruin word het er niet van. Het verschil met 10 minuten in de thee en een half uur was ongeveer het zelfde resultaat. Misschien als het er nog langer in ligt dat het wat donkerder word, zal ik nog eens proberen. De kleur valt niet tegen, maar is nog steeds te licht (zie hier onder)
    JPG_9907_5270_bewerkt-1.jpg
     
    WilV en Stephan Kertész vinden dit leuk.
  6. WilV

    WilV

    Lid geworden:
    17 aug 2017
    Berichten:
    20
    Locatie:
    Eindhoven
    Dank voor je reactie, zal ik proberen maar ook eens met licht eiken waterbeits.
     
  7. *Hans*

    *Hans* Vriend van modelbouwforum.nl Forum veteraan

    Lid geworden:
    30 okt 2012
    Berichten:
    5.540
    Locatie:
    Dordrecht
    Ik ben afgelopen tijd ook bezig geweest met touw, en de kleur ervan.
    Ik ben daar tot de conclusie gekomen dat het wat grijze touw zoals door andere merken geleverd wordt ook niet helemaal conform de werkelijkheid was.
    17e eeuws touw werd gemaakt van vlas (en het zaad van vlas werd gebruikt voor lijnzaadolie) of van hennep. Beide planten geven een vezel die wat geelbruin van kleur is:

    vlas linnen 02vlaslinnenr.jpg

    Deze kleur zou je willen bereiken met het touw, en eventueel dus nog een tintje donkerder door het tanen.
    Katoen als touw kwam pas meer op in de 18e eeuw en was zelfs wat lichter in kleur. (factcheck: alle info via wikipedia - dus er valt wat op af te dingen :) )

    Wanneer je lichte katoen met thee kleurt kom je aardig bij de bovenstaande kleur terecht, maar voor een donkerdere tint moet je toch wat rommelen met verf etc. zoals hierboven genoemd.

    Overigens: ook op dit gebied is Kolderstok achter de schermen bezig met wat ontwikkelingen. :)
     
    Ronk en Stephan Kertész vinden dit leuk.
  8. Fuel Monkey

    Fuel Monkey

    Lid geworden:
    6 jun 2010
    Berichten:
    1.281
    Locatie:
    Hoofddorp
    Wat ik wel eens gebruikt heb was een product van Dylon.
    Textielkleur voor de handwas ook leverbaar in beige tinten.
    Te koop o.a. bij Kruidvat of een fourniturenzaak.
    Ik heb hier helaas geen foto's meer van.

    Grt John
     
  9. Stephan Kertész

    Stephan Kertész

    Lid geworden:
    5 jul 2019
    Berichten:
    4.051
    Locatie:
    Ittervoort
    Nog een methode die je kan proberen, en heeft wel een week of 2 nodig tot een kant en klaar product.
    Neem een afsluitbaar potje (van de hak bijv.) En vul dit voor de helft met azijn en nog een vierde water. (Driekwart gevuld) afhankelijk van de grote van je potje die je er nu staalwol sponsjes in het glas tot iets meer als de helft en laat dit 24 uur zitten. Haal het dstaal wol eruit en laat dit op een wegwerpbordje drogen en belangrijk roesten! Een paar dagen totdat het helemaal beroest is. Dan gooi je het terug in je potje met azijn en water en laat dit minimaal een week staan totdat de staalwol bijna opgelost is.
    Nu kun je je product testen op hout(als beits), stof of je touw. Bij kleuren kan met gemalen koffie, thee of cacaopoeder tot je gewenste kleur.
    Als je het gebruikt heb wachten tot het helemaal opgedroogd is, het kleurt nog flink na.

    Het afgesloten potje is heel lang houdbaar, hier staat er een al bijna een jaar.
     
    Marcus Botanicus vindt dit leuk.
  10. Stephan Kertész

    Stephan Kertész

    Lid geworden:
    5 jul 2019
    Berichten:
    4.051
    Locatie:
    Ittervoort
    Tanen is het conserveren van katoenen visnet, zeil of touw met cachou om verrotting door schimmels en bacteriën tegen te gaan. Het tanen werd gedaan in een taanketel. Gedurende enkele uren werd het visnet, zeil of touw in een hete oplossing van cachou ondergedompeld. Cachou is een extract van verschillende bomen, waaronder die van eik, quebracho en betelpalm en geeft een bruine kleur aan het behandelde materiaal.
    Tanen werd in Nederland vooral gedaan met tanine die uit de bast van de berk of eik werd gewonnen. De berk had een geringe opbrengst van krap 25% winbare tanine. In India groeit de acaciaboom, deze heeft een veel hogere opbrengst, ongeveer 75% van de aanwezige tanine is winbaar. De ontdeking van deze acacia ging vrijwel gelijktijdig met het ontdekken van India als VOC handelsgebied. De tanine werd in brokken uit de boom gehaald en kwam in scheepskisten naar Nederland. De brokken tanine werden in de taanketel door middel van kokend water opgelost waarna het tanen kon beginnen.
    Iedere vissersplaats had ten minste één taanderij, grotere vissersplaatsen hadden twee of meer, kleinere, taanderijen. Doorgaans waren deze taanderijen eigendom van de vissers, die vooral aan het eind van de week op zaterdagmiddag hun netten lieten ophalen en tanen. Na de taanbeurt waren de netten weer klaar voor gebruik en waren de netten gereinigd van alle visrestanten die waren achtergebleven. In de havens was het een bont gezicht: alle schepen die de netten te drogen hadden gehangen.
    Tanine heeft een natuurlijke bruine kleur, sommige vissersplaatsen wilden zich onderscheiden door de zeilen van een rode kleur te voorzien.
    Behalve de genoemde visnetten, zeildoek en touwen werden ook de zeildoeken die voor de molenwieken werden gebruikt met regelmaat met tanine behandeld.
    Het tanen van katoenen zeilen verdween toen de vissersschepen werden uitgerust met kunststof zeilen en nog weer een fase later op de motor gingen varen. Omdat schepen van de bruine vloot toch in toenemende mate weer kiezen voor katoen komt ook het taanproces geleidelijk aan weer tot bloei.

    Bron Wiki
    https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Tanen

    Weer wat geleerd, alles had dus een bruin rode kleur. In principe kan je dit dus doen met je touwen en zeilen. Bast van de eikenboom klein maken en koken. Zeven en dan je katoen in dit mengsel kort koken en laten drogen. Ook leuk als experiment. Cachou wordt nog verkocht.

    https://www.verfmolendekat.com/nl/cutch-of-cachou.html
     
    Laatst bewerkt: 15 jul 2020
    Marcus Botanicus en pietsan vinden dit leuk.
  11. WilV

    WilV

    Lid geworden:
    17 aug 2017
    Berichten:
    20
    Locatie:
    Eindhoven
    Allen hartelijk dank voor het meedenken, informatie en aangeven van mogelijkheden
     
  12. Mees Ippel

    Mees Ippel

    Lid geworden:
    6 jun 2006
    Berichten:
    527
    Locatie:
    Werkendam
    21-23 augustus, taandagen in het Zuiderzeemuseum.
     
    Marcus Botanicus en Stephan Kertész vinden dit leuk.
  13. Stephan Kertész

    Stephan Kertész

    Lid geworden:
    5 jul 2019
    Berichten:
    4.051
    Locatie:
    Ittervoort
    Neem je zeiltjes mee
     
    Marcus Botanicus vindt dit leuk.
  14. Ronk

    Ronk

    Lid geworden:
    13 dec 2019
    Berichten:
    428
    Locatie:
    Ederveen
    Heel interessante discussie, ik lees en leer
     
    Stephan Kertész vindt dit leuk.
  15. Mees Ippel

    Mees Ippel

    Lid geworden:
    6 jun 2006
    Berichten:
    527
    Locatie:
    Werkendam
  16. Ronk

    Ronk

    Lid geworden:
    13 dec 2019
    Berichten:
    428
    Locatie:
    Ederveen
    Interessant onderwerp! En als de admiraal iets aan het ontwikkelen is komt er meestal wel weer wat moois uit, dus ik wacht af...
     
  17. *Hans*

    *Hans* Vriend van modelbouwforum.nl Forum veteraan

    Lid geworden:
    30 okt 2012
    Berichten:
    5.540
    Locatie:
    Dordrecht
    Hmm, vooralsnog zijn de resultaten niet hoopgevend.
     
  18. Ronk

    Ronk

    Lid geworden:
    13 dec 2019
    Berichten:
    428
    Locatie:
    Ederveen
    Kun je ook eikels gebruiken voor het tanen? Op Google hebben ze het namelijk over dat in eikels ook veel tannine zit
     
  19. Stephan Kertész

    Stephan Kertész

    Lid geworden:
    5 jul 2019
    Berichten:
    4.051
    Locatie:
    Ittervoort
    geen idee. Hier in Limburg voeren we de varkens met eikels. Smaakt het spek beter.
     
    Ronk en pietsan vinden dit leuk.
  20. pietsan

    pietsan Forum veteraan

    Lid geworden:
    10 dec 2011
    Berichten:
    5.878
    Locatie:
    Zeeuws-Vlaanderen
    Getaant spek...??
     
    Stephan Kertész en Ronk vinden dit leuk.

Deel Deze Pagina